Mishná Peá 8
Mishná Peá 8:1
מֵאֵימָתַי כָּל אָדָם מֻתָּרִין בְּלֶקֶט. מִשֶּׁיֵּלְכוּ הַנָּמוֹשׁוֹת. בְּפֶרֶט וְעוֹלְלוֹת, מִשֶּׁיֵּלְכוּ הָעֲנִיִּים בַּכֶּרֶם וְיָבֹאוּ. וּבְזֵיתִים, מִשֶּׁתֵּרֵד רְבִיעָה שְׁנִיָּה. אָמַר רַבִּי יְהוּדָה, וַהֲלֹא יֵשׁ שֶׁאֵינָם מוֹסְקִין אֶת זֵיתֵיהֶם אֶלָּא לְאַחַר רְבִיעָה שְׁנִיָּה. אֶלָּא כְדֵי שֶׁיְּהֵא הֶעָנִי יוֹצֵא וְלֹא יְהֵא מֵבִיא בְּאַרְבָּעָה אִסָּרוֹת:
¿Desde qué momento se permite a cualquier persona recoger el léket restante? Desde que se hayan marchado los últimos recolectores ancianos. Respecto del péret y las olelot, desde que los pobres hayan recorrido la viña una segunda vez. Respecto de las aceitunas, desde que caiga la segunda lluvia de la temporada. Rabí Yehudá dijo: hay personas que no recogen sus aceitunas hasta después de la segunda lluvia. En lugar de ello, se permite cuando un pobre pueda salir a recoger y regrese sin traer aceitunas por un valor de cuatro isarot.
Mishná Peá 8:2
נֶאֱמָנִים עַל הַלֶּקֶט וְעַל הַשִּׁכְחָה וְעַל הַפֵּאָה בִּשְׁעָתָן, וְעַל מַעְשַׂר עָנִי בְּכָל שְׁנָתוֹ. וּבֶן לֵוִי נֶאֱמָן לְעוֹלָם. וְאֵינָן נֶאֱמָנִין אֶלָּא עַל דָּבָר שֶׁבְּנֵי אָדָם נוֹהֲגִין כֵּן:
Las personas pobres son consideradas dignas de confianza cuando afirman que un producto procede del léket, de la shijejá o de la peá durante la temporada correspondiente, y respecto del diezmo del pobre durante todo el año en que este se entrega. Un levita es considerado digno de confianza en todo momento. Solamente se les cree respecto de productos que las personas acostumbran a entregar de esa manera.
Mishná Peá 8:3
נֶאֱמָנִין עַל הַחִטִּים, וְאֵין נֶאֱמָנִין עַל הַקֶּמַח וְלֹא עַל הַפָּת. נֶאֱמָנִין עַל הַשְּׂעוֹרָה שֶׁל אֹרֶז, וְאֵין נֶאֱמָנִין עָלָיו בֵּין חַי בֵּין מְבֻשָּׁל. נֶאֱמָנִין עַל הַפּוֹל, וְאֵין נֶאֱמָנִין עַל הַגְּרִיסִין, לֹא חַיִּים וְלֹא מְבֻשָּׁלִין. נֶאֱמָנִין עַל הַשֶּׁמֶן לוֹמַר שֶׁל מַעְשַׂר עָנִי הוּא, וְאֵין נֶאֱמָנִין עָלָיו לוֹמַר שֶׁל זֵיתֵי נִקּוּף הוּא:
Se les cree cuando dicen que el trigo procede de los dones para los pobres, pero no respecto de la harina ni del pan. Se les cree respecto del arroz sin descascarar, pero no respecto del arroz ya procesado, tanto crudo como cocido. Se les cree respecto de las habas enteras, pero no respecto de las habas partidas, ni crudas ni cocidas. Se les cree respecto del aceite cuando afirman que procede del diezmo del pobre, pero no cuando afirman que procede de aceitunas de rebusco.
Mishná Peá 8:4
נֶאֱמָנִים עַל הַיָּרָק חַי, וְאֵין נֶאֱמָנִים עַל הַמְבֻשָּׁל, אֶלָּא אִם כֵּן הָיָה לוֹ דָּבָר מֻעָט, שֶׁכֵּן דֶּרֶךְ בַּעַל הַבַּיִת לִהְיוֹת מוֹצִיא מִלְּפָסוֹ:
Se les cree respecto de verduras crudas, pero no respecto de verduras cocidas, salvo cuando poseen solamente una pequeña cantidad, pues es habitual que un dueño de casa entregue a un pobre una pequeña porción directamente de su olla.
Mishná Peá 8:5
אֵין פּוֹחֲתִין לָעֲנִיִּים בַּגֹּרֶן מֵחֲצִי קַב חִטִּים וְקַב שְׂעוֹרִים. רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר, חֲצִי קַב. קַב וָחֵצִי כֻסְּמִין, וְקַב גְּרוֹגָרוֹת, אוֹ מָנֶה דְּבֵלָה. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, פְּרָס. חֲצִי לֹג יָיִן. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, רְבִיעִית. רְבִיעִית שֶׁמֶן. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, שְׁמִינִית. וּשְׁאָר כָּל הַפֵּרוֹת, אָמַר אַבָּא שָׁאוּל, כְּדֵי שֶׁיִּמְכְּרֵם וְיִקַּח בָּהֶם מְזוֹן שְׁתֵּי סְעֻדּוֹת:
En el granero no se entrega a cada pobre menos de medio kav de trigo o un kav de cebada. Rabí Meír dice: medio kav de cebada. Se entrega un kav y medio de espelta, un kav de higos secos o una mané de una torta de higos prensados. Rabí Akiva dice: media mané de torta de higos. Se entrega medio log de vino. Rabí Akiva dice: un cuarto de log. Se entrega un cuarto de log de aceite. Rabí Akiva dice: un octavo de log. Respecto de los demás frutos, Abá Shaúl dijo: se entrega una cantidad suficiente para que pueda venderlos y comprar con su valor alimento para dos comidas.
Mishná Peá 8:6
מִדָּה זוֹ אֲמוּרָה בְּכֹהֲנִים וּבִלְוִיִּם וּבְיִשְׂרְאֵלִים. הָיָה מַצִּיל, נוֹטֵל מֶחֱצָה וְנוֹתֵן מֶחֱצָה. הָיָה לוֹ דָבָר מֻעָט, נוֹתֵן לִפְנֵיהֶם, וְהֵן מְחַלְּקִין בֵּינֵיהֶם:
Esta medida se aplica por igual a cohanim, levitas e israelitas pobres. Si el propietario desea reservar una parte de los dones para sus familiares pobres, puede tomar la mitad para ellos y entregar la otra mitad a los pobres presentes. Si solamente posee una pequeña cantidad, debe colocarla delante de los pobres y ellos la distribuyen entre sí.
Mishná Peá 8:7
אֵין פּוֹחֲתִין לֶעָנִי הָעוֹבֵר מִמָּקוֹם לְמָקוֹם מִכִּכָּר בְּפוּנְדְיוֹן, מֵאַרְבַּע סְאִין בְּסֶלַע. לָן, נוֹתְנִין לוֹ פַּרְנָסַת לִינָה. שָׁבַת, נוֹתְנִין לוֹ מְזוֹן שָׁלשׁ סְעֻדּוֹת. מִי שֶׁיֶּשׁ לוֹ מְזוֹן שְׁתֵּי סְעֻדּוֹת, לֹא יִטֹּל מִן הַתַּמְחוּי. מְזוֹן אַרְבַּע עֶשְׂרֵה סְעֻדּוֹת, לֹא יִטֹּל מִן הַקֻּפָּה. וְהַקֻּפָּה נִגְבֵּית בִּשְׁנַיִם, וּמִתְחַלֶּקֶת בִּשְׁלשָׁה:
A un pobre que viaja de un lugar a otro no se le debe entregar menos de una hogaza cuyo precio sea un pundión, cuando cuatro seás de trigo se venden por un sela. Si pasa la noche allí, se le proporciona lo necesario para dormir. Si permanece durante Shabat, se le entrega alimento para tres comidas. Quien posee alimento para dos comidas no debe recibir del tamjui, la distribución diaria de comida. Quien posee alimento para catorce comidas no debe recibir de la kupá, el fondo semanal de caridad. La kupá se recauda mediante dos personas y se distribuye mediante tres.
Mishná Peá 8:8
מִי שֶׁיֶּשׁ לוֹ מָאתַיִם זוּז, לֹא יִטֹּל לֶקֶט שִׁכְחָה וּפֵאָה וּמַעְשַׂר עָנִי. הָיוּ לוֹ מָאתַיִם חָסֵר דִּינָר, אֲפִלּוּ אֶלֶף נוֹתְנִין לוֹ כְאַחַת, הֲרֵי זֶה יִטֹּל. הָיוּ מְמֻשְׁכָּנִים לְבַעַל חוֹבוֹ אוֹ לִכְתֻבַּת אִשְׁתּוֹ, הֲרֵי זֶה יִטֹּל. אֵין מְחַיְּבִין אוֹתוֹ לִמְכֹּר אֶת בֵּיתוֹ וְאֶת כְּלֵי תַשְׁמִישׁוֹ:
Quien posee doscientos zuz no puede recibir léket, shijejá, peá ni el diezmo del pobre. Si posee doscientos zuz menos un dinar, aunque mil personas le entreguen simultáneamente donaciones, puede recibirlas. Si sus bienes están hipotecados a su acreedor o destinados al pago de la ketubá de su esposa, puede recibir los dones para los pobres. No se le obliga a vender su casa ni sus utensilios de uso personal.
Mishná Peá 8:9
מִי שֶׁיֶּשׁ לוֹ חֲמִשִּׁים זוּז וְהוּא נוֹשֵׂא וְנוֹתֵן בָּהֶם, הֲרֵי זֶה לֹא יִטֹּל. וְכָל מִי שֶׁאֵינוֹ צָרִיךְ לִטֹּל וְנוֹטֵל, אֵינוֹ נִפְטָר מִן הָעוֹלָם עַד שֶׁיִּצְטָרֵךְ לַבְּרִיּוֹת. וְכָל מִי שֶׁצָּרִיךְ לִטֹּל וְאֵינוֹ נוֹטֵל, אֵינוֹ מֵת מִן הַזִּקְנָה עַד שֶׁיְּפַרְנֵס אֲחֵרִים מִשֶּׁלּוֹ, וְעָלָיו הַכָּתוּב אוֹמֵר בָּרוּךְ הַגֶּבֶר אֲשֶׁר יִבְטַח בַּה' וְהָיָה ה' מִבְטַחוֹ (ירמיה יז). וְכֵן דַּיָּן שֶׁדָּן דִּין אֱמֶת לַאֲמִתּוֹ. וְכָל מִי שֶׁאֵינוֹ לֹא חִגֵּר, וְלֹא סוּמָא, וְלֹא פִסֵּחַ, וְעוֹשֶׂה עַצְמוֹ כְּאַחַד מֵהֶם, אֵינוֹ מֵת מִן הַזִּקְנָה עַד שֶׁיִּהְיֶה כְּאֶחָד מֵהֶם, שֶׁנֶּאֱמַר (דברים טז) צֶדֶק צֶדֶק תִּרְדֹּף. וְכָל דַּיָּן שֶׁלּוֹקֵחַ שֹׁחַד וּמַטֶּה אֶת הַדִּין, אֵינוֹ מֵת מִן הַזִּקְנָה עַד שֶׁעֵינָיו כֵּהוֹת, שֶׁנֶּאֱמַר (שמות כג) וְשֹׁחַד לֹא תִקָּח כִּי הַשֹּׁחַד יְעַוֵּר פִּקְחִים וְגוֹ': סְלִיק מַסֶּכֶת פֵּאָה
Quien posee cincuenta zuz y comercia con ellos no debe recibir caridad. Toda persona que no necesita recibir y, sin embargo, recibe, no parte de este mundo antes de llegar realmente a depender de los demás. Pero quien necesita recibir y se abstiene de hacerlo no muere de vejez hasta que llegue a mantener a otras personas con sus propios bienes. Sobre él dice el versículo: «Bendito es el hombre que confía en Hashem, y Hashem será su confianza». Lo mismo se aplica a un juez que dicta una sentencia verdadera conforme a la verdad. Toda persona que no es coja, ciega ni inválida, pero se presenta como si tuviera una de estas discapacidades, no muere de vejez hasta llegar a padecerla, como fue dicho: «Justicia, justicia perseguirás». Todo juez que acepta soborno y pervierte la justicia no muere de vejez hasta que sus ojos se debilitan, como fue dicho: «No aceptarás soborno, porque el soborno ciega a los perspicaces…». Ha concluido el tratado Peá.