Mishná Shabat 2
Mishná Shabat 2:1
בַּמֶּה מַדְלִיקִין וּבַמָּה אֵין מַדְלִיקִין. אֵין מַדְלִיקִין לֹא בְלֶכֶשׁ, וְלֹא בְחֹסֶן, וְלֹא בְכָלָךְ, וְלֹא בִפְתִילַת הָאִידָן, וְלֹא בִפְתִילַת הַמִּדְבָּר, וְלֹא בִירוֹקָה שֶׁעַל פְּנֵי הַמָּיִם. וְלֹא בְזֶפֶת, וְלֹא בְשַׁעֲוָה, וְלֹא בְשֶׁמֶן קִיק, וְלֹא בְשֶׁמֶן שְׂרֵפָה, וְלֹא בְאַלְיָה, וְלֹא בְחֵלֶב. נַחוּם הַמָּדִי אוֹמֵר, מַדְלִיקִין בְּחֵלֶב מְבֻשָּׁל. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֶחָד מְבֻשָּׁל וְאֶחָד שֶׁאֵינוֹ מְבֻשָּׁל, אֵין מַדְלִיקִין בּוֹ:
¿Con qué materiales se puede encender la lámpara de Shabat y con cuáles no? No se enciende con lejesh, con fibras de lino sin peinar, con cálaj, con una mecha de sauce, con una mecha del desierto ni con las algas que flotan sobre el agua. Tampoco se enciende con brea, cera, aceite de ricino, aceite de terumá impura destinado a ser quemado, grasa de la cola ni sebo. Najum el Medo dice: Se puede encender con sebo cocido. Los Sabios dicen: Tanto si está cocido como si no está cocido, no se enciende con él.
Mishná Shabat 2:2
אֵין מַדְלִיקִין בְּשֶׁמֶן שְׂרֵפָה בְּיוֹם טוֹב. רַבִּי יִשְׁמָעֵאל אוֹמֵר, אֵין מַדְלִיקִין בְּעִטְרָן, מִפְּנֵי כְבוֹד הַשַּׁבָּת. וַחֲכָמִים מַתִּירִין בְּכָל הַשְּׁמָנִים, בְּשֶׁמֶן שֻׁמְשְׁמִין, בְּשֶׁמֶן אֱגוֹזִים, בְּשֶׁמֶן צְנוֹנוֹת, בְּשֶׁמֶן דָּגִים, בְּשֶׁמֶן פַּקּוּעוֹת, בְּעִטְרָן וּבְנֵפְט. רַבִּי טַרְפוֹן אוֹמֵר, אֵין מַדְלִיקִין אֶלָּא בְשֶׁמֶן זַיִת בִּלְבָד:
En Yom Tov no se enciende con aceite de terumá impura destinado a ser quemado. Rabí Yishmael dice: No se enciende con alquitrán, por respeto a Shabat, debido a su mal olor. Los Sabios permiten todos los aceites: aceite de sésamo, aceite de nueces, aceite de rábanos, aceite de pescado, aceite de calabazas silvestres, alquitrán y nafta. Rabí Tarfón dice: Solamente se enciende con aceite de oliva.
Mishná Shabat 2:3
כָּל הַיּוֹצֵא מִן הָעֵץ אֵין מַדְלִיקִין בּוֹ אֶלָּא פִשְׁתָּן. וְכָל הַיּוֹצֵא מִן הָעֵץ אֵינוֹ מִטַּמֵּא טֻמְאַת אֹהָלִים אֶלָּא פִשְׁתָּן. פְּתִילַת הַבֶּגֶד שֶׁקִּפְּלָהּ וְלֹא הִבְהֲבָהּ, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר, טְמֵאָה, וְאֵין מַדְלִיקִין בָּהּ. רַבִּי עֲקִיבָא אוֹמֵר, טְהוֹרָה, וּמַדְלִיקִין בָּהּ:
De todos los materiales que proceden de los árboles, solamente se puede encender una mecha de lino. Asimismo, entre todos los materiales procedentes de los árboles, solamente el lino puede adquirir impureza por estar bajo el mismo techo que un cadáver. Respecto de una mecha hecha con un trozo de tela que fue doblado pero no chamuscado, Rabí Eliézer dice: Conserva la impureza de la tela y no se enciende con ella. Rabí Akivá dice: Es pura y se puede encender con ella.
Mishná Shabat 2:4
לֹא יִקֹּב אָדָם שְׁפוֹפֶרֶת שֶׁל בֵּיצָה וִימַלְאֶנָּה שֶׁמֶן וְיִתְּנֶנָּה עַל פִּי הַנֵּר בִּשְׁבִיל שֶׁתְּהֵא מְנַטֶּפֶת, אֲפִלּוּ הִיא שֶׁל חֶרֶס. וְרַבִּי יְהוּדָה מַתִּיר. אֲבָל אִם חִבְּרָהּ הַיּוֹצֵר מִתְּחִלָּה, מֻתָּר, מִפְּנֵי שֶׁהוּא כְלִי אֶחָד. לֹא יְמַלֵּא אָדָם אֶת הַקְּעָרָה שֶׁמֶן וְיִתְּנֶנָּה בְצַד הַנֵּר וְיִתֵּן רֹאשׁ הַפְּתִילָה בְתוֹכָהּ, בִּשְׁבִיל שֶׁתְּהֵא שׁוֹאֶבֶת. וְרַבִּי יְהוּדָה מַתִּיר:
Una persona no debe perforar la cáscara de un huevo, llenarla de aceite y colocarla sobre la abertura de una lámpara para que el aceite gotee dentro de ella, incluso si el recipiente es de barro. Rabí Yehudá lo permite. Sin embargo, si el alfarero los unió desde el principio, está permitido, porque se consideran un solo utensilio. Una persona tampoco debe llenar un cuenco con aceite, colocarlo junto a la lámpara e introducir en él el extremo de la mecha para que absorba el aceite. Rabí Yehudá lo permite.
Mishná Shabat 2:5
הַמְכַבֶּה אֶת הַנֵּר מִפְּנֵי שֶׁהוּא מִתְיָרֵא מִפְּנֵי גוֹיִם, מִפְּנֵי לִסְטִים, מִפְּנֵי רוּחַ רָעָה, וְאִם בִּשְׁבִיל הַחוֹלֶה שֶׁיִּישַׁן, פָּטוּר. כְּחָס עַל הַנֵּר, כְּחָס עַל הַשֶּׁמֶן, כְּחָס עַל הַפְּתִילָה, חַיָּב. וְרַבִּי יוֹסֵי פּוֹטֵר בְּכֻלָּן חוּץ מִן הַפְּתִילָה, מִפְּנֵי שֶׁהוּא עוֹשָׂהּ פֶּחָם:
Quien apaga una lámpara porque teme a los no judíos, a ladrones o a un espíritu maligno, o para que duerma una persona enferma, está exento. Si la apaga para conservar la lámpara, el aceite o la mecha, es responsable. Rabí Yosí lo exime en todos estos casos, excepto cuando lo hace para conservar la mecha, porque al apagarla la convierte en carbón.
Mishná Shabat 2:6
עַל שָׁלשׁ עֲבֵרוֹת נָשִׁים מֵתוֹת בִּשְׁעַת לֵדָתָן, עַל שֶׁאֵינָן זְהִירוֹת בַּנִּדָּה וּבַחַלָּה וּבְהַדְלָקַת הַנֵּר:
Por tres transgresiones las mujeres pueden morir durante el parto: por no ser cuidadosas con las leyes de nidá, con la separación de jalá y con el encendido de la lámpara de Shabat.
Mishná Shabat 2:7
שְׁלשָׁה דְבָרִים צָרִיךְ אָדָם לוֹמַר בְּתוֹךְ בֵּיתוֹ עֶרֶב שַׁבָּת עִם חֲשֵׁכָה. עִשַּׂרְתֶּם. עֵרַבְתֶּם. הַדְלִיקוּ אֶת הַנֵּר. סָפֵק חֲשֵׁכָה סָפֵק אֵין חֲשֵׁכָה, אֵין מְעַשְּׂרִין אֶת הַוַּדַּאי, וְאֵין מַטְבִּילִין אֶת הַכֵּלִים, וְאֵין מַדְלִיקִין אֶת הַנֵּרוֹת, אֲבָל מְעַשְּׂרִין אֶת הַדְּמַאי, וּמְעָרְבִין, וְטוֹמְנִין אֶת הַחַמִּין:
Tres cosas debe preguntar una persona en su casa el viernes al anochecer: «¿Separaron los diezmos? ¿Prepararon el eruv? Enciendan la lámpara». Durante el período dudoso entre el día y la noche no se separan los diezmos de productos que con certeza no fueron diezmados, no se sumergen utensilios para purificarlos y no se encienden las lámparas. Sin embargo, se puede separar el diezmo del demai, preparar un eruv y cubrir alimentos calientes para conservar su temperatura.
Ficha editorial de este texto