Rashí sobre Vaikrá 22
Rashí sobre Vaikrá 22:1
וינזרו. אֵין נְזִירָה אֶלָּא פְרִישָׁה, וְכֵן הוּא אוֹמֵר "וַיִּנָּזֵר מֵאַחֲרַי" (יחזקאל י"ד), "נָזֹרוּ אָחוֹר" (ישעיהו א') — יִפְרְשׁוּ מִן הַקֳּדָשִׁים בִּימֵי טֻמְאָתָן (ספרא):
Se apartarán. Nezirut siempre significa separación, como en «se apartó de Mí» y «retrocedieron». Los kohanim deben apartarse de las cosas sagradas durante sus días de impureza.
Rashí sobre Vaikrá 22:2
וינזרו מקדשי בני ישראל, אשר הם מקדשים לי ולא יחללו את שם קדשי. סָרֵס הַמִּקְרָא וְדָרְשֵׁהוּ:
Se apartarán de las cosas sagradas de los hijos de Israel, que ellos consagran para Mí, y no profanarán Mi santo Nombre. El versículo debe reorganizarse conceptualmente para interpretarlo: deben apartarse, durante su impureza, de las cosas que Israel consagra para Hashem, para no profanar Su Nombre.
Rashí sobre Vaikrá 22:3
אשר הם מקדשים לי. לְרַבּוֹת קָדְשֵׁי כֹהֲנִים עַצְמָן:
Que ellos consagran para Mí. Incluye también las ofrendas consagradas por los propios kohanim.
Rashí sobre Vaikrá 22:4
כל איש אשר יקרב. אֵין קְרִיבָה זוֹ אֶלָּא אֲכִילָה, וְכֵן מָצִינוּ שֶׁנֶּאֶמְרָה אַזְהָרַת אֲכִילַת קָדָשִׁים בְּטֻמְאָה בִּלְשׁוֹן נְגִיעָה, "בְּכָל קֹדֶשׁ לֹא תִגָּע" (ויקרא י"ב), אַזְהָרָה לָאוֹכֵל, וּלְמָדוּהָ רַבּוֹתֵינוּ מִגְּזֵרָה שָׁוָה; וְאִאֶ"ל שֶׁחַיָּב עַל הַנְּגִיעָה, שֶׁהֲרֵי נֶאֱמַר כָּרֵת עַל הָאֲכִילָה בְּצַו אֶת אַהֲרֹן (ויקרא ז'), שְׁתֵּי כָּרֵתוֹת זוֹ אֵצֶל זוֹ, וְאִם עַל הַנְּגִיעָה חַיָּב, לֹא הֻצְרַךְ לְחַיְּבוֹ עַל הָאֲכִילָה וְכֵן נִדְרַשׁ בְּתֹ"כֹּ: וְכִי יֵשׁ נוֹגֵעַ חַיָּב? אִם כֵּן מַה תַּ"ל יִקְרַב? מִשֶּׁיִּכְשַׁר לִקָּרֵב, שֶׁאֵין חַיָּבִים עָלָיו מִשּׁוּם טֻמְאָה אֶלָּא אִ"כֵּ קָרְבוּ מַתִּירָיו (ספרא; זבחים מ"ה): וְאִ"תֹּ שָׁלוֹשׁ כָּרֵתוֹת בְּטֻמְאַת כֹּהֲנִים לָמָּה, כְּבָר נִדְרְשׁוּ בְּמַסֶּכֶת שְׁבוּעוֹת (דף ז'), אַחַת לִכְלָל וְאַחַת לִפְרָט וְכוּ':
Cualquier hombre que se acerque. Aquí «acercarse» significa comer. Encontramos igualmente que la prohibición de comer alimentos sagrados en estado de impureza se expresa como «tocar»: «No tocará ninguna cosa sagrada». No puede significar que el simple contacto sea castigado con karet, porque la Torá ya impone karet por comer, y no habría necesidad de formular dos penas contiguas si el simple contacto también fuera castigado. ¿Qué significa entonces «se acerque»? Desde el momento en que el sacrificio queda apto para ser ofrecido. Solamente se incurre por comerlo impuro después de que hayan sido ofrecidos los elementos que permiten su consumo. Las tres menciones de karet respecto de impureza sacerdotal son interpretadas en Shevuot: una para la regla general, otra para el caso particular y así sucesivamente.
Rashí sobre Vaikrá 22:5
וטמאתו עליו. וְטֻמְאַת הָאָדָם עָלָיו, יָכוֹל בַּבָּשָׂר הַכָּתוּב מְדַבֵּר — וְטֻמְאָתוֹ שֶׁל בָּשָׂר עָלָיו — וּבְטָהוֹר שֶׁאָכַל אֶת הַטָּמֵא הַכָּתוּב מְדַבֵּר, עַל כָּרְחֲךָ מִמַּשְׁמָעוֹ אַתָּה לָמֵד — בְּמִי שֶׁטֻּמְאָתוֹ פּוֹרַחַת מִמֶּנּוּ הַכָּתוּב מְדַבֵּר, וְזֶהוּ הָאָדָם שֶׁיֵּשׁ לוֹ טָהֳרָה בִּטְבִילָה (ספרא):
Su impureza está sobre él. La impureza de la persona continúa sobre ella. Podría pensarse que se refiere a la carne sagrada que está impura y que una persona pura la come. Sin embargo, el sentido indica que habla de una impureza que puede desaparecer de quien la posee, es decir, la impureza corporal de una persona que puede purificarse mediante inmersión.
Rashí sobre Vaikrá 22:6
ונכרתה. יָכוֹל מִצַּד זֶה לְצַד זֶה — יִכָּרֵת מִמְּקוֹמוֹ וְיִתְיַשֵּׁב בְּמָקוֹם אַחֵר — תַּ"ל אני ה', בְּכָל מָקוֹם אֲנִי (שם):
Será extirpada. Podría pensarse que solamente será expulsada de un lugar para establecerse en otro. Por eso concluye: «Yo soy Hashem»: dondequiera que vaya, allí estoy para ejecutar el castigo.
Rashí sobre Vaikrá 22:7
מזרע אהרן. אין לי אלא זרעו, גופו מנין, תלמוד לומר והוא צרוע, שיכול הואיל ומקריב אונן יקריב צרוע וזב, תלמוד לומר והוא:
De la descendencia de Aharón. Podría pensarse que solamente los descendientes están incluidos, pero no Aharón mismo. Por eso dice: «Él, si es metzorá». Puesto que el kohén gadol puede ofrecer sacrificios siendo onén, podría pensarse que también puede hacerlo siendo metzorá o zav. La palabra «él» lo excluye expresamente.
Rashí sobre Vaikrá 22:8
עד אשר יטהר. ביאת השמש, או אינו אלא טבילה, נאמר כאן וטהר, ונאמר למטה וטהר (פסוק ז) ובא השמש וטהר, מה להלן ביאת שמש, אף כאן ביאת שמש:
Hasta que se purifique. Significa hasta la puesta del sol. Podría pensarse que basta la inmersión. Sin embargo, aquí dice «se purifique» y más abajo también: «Se pondrá el sol y quedará puro». Así como allí significa la puesta del sol, también aquí.
Rashí sobre Vaikrá 22:9
בכל טמא נפש. בְּמִי שֶׁנִּטְמָא בְמֵת:
Por cualquier impureza de una persona. Se refiere a quien quedó impuro por contacto con un muerto.
Rashí sobre Vaikrá 22:10
בכל שרץ אשר יטמא לו. בְּשִׁעוּר הָרָאוּי לְטַמֵּא — בְּכָעֲדָשָׁה (חגיגה י"א):
Por cualquier reptil que lo impurifique. Debe tratarse de la cantidad mínima capaz de transmitir impureza: el volumen de una lenteja.
Rashí sobre Vaikrá 22:11
או באדם. בְּמֵת:
O por una persona. Por una persona fallecida.
Rashí sobre Vaikrá 22:12
אשר יטמא לו. בְּשִׁעוּרוֹ לְטַמֵּא וְזֶהוּ כַּזַּיִת (אהלות פ"ב):
Que lo impurifique. En la cantidad necesaria para transmitir impureza: un kezait de carne de cadáver.
Rashí sobre Vaikrá 22:13
לכל טמאתו. לְרַבּוֹת נוֹגֵעַ בְּזָב וְזָבָה נִדָּה וְיוֹלֶדֶת:
Para cualquier clase de impureza. Incluye a quien toca a un zav, una zavá, una nidá o una mujer después del parto.
Rashí sobre Vaikrá 22:14
נפש אשר תגע בו. בְּאֶחָד מִן הַטְּמֵאִים הַלָלוּ:
La persona que lo toque. Que toque a cualquiera de los seres impuros mencionados.
Rashí sobre Vaikrá 22:15
ואחר יאכל מן הקדשים. נִדְרֶשֶׁת בִּיבָמוֹת (דף ע"ד), בִּתְרוּמָה שֶׁמֻּתָּר לְאָכְלָהּ בְּהַעֲרֵב הַשֶּׁמֶשׁ:
Después podrá comer de las cosas sagradas. En Yevamot se interpreta que se refiere a la terumá, que puede comerse después de la puesta del sol.
Rashí sobre Vaikrá 22:16
מן הקדשים. וְלֹא כָל הַקֳּדָשִׁים:
De las cosas sagradas. De algunas cosas sagradas, no de todas, pues todavía puede faltarle presentar su sacrificio de expiación para comer otras categorías.
Rashí sobre Vaikrá 22:17
נבלה וטרפה לא יאכל לטמאה בה. לְעִנְיַן הַטֻּמְאָה הִזְהִיר כָּאן, שֶׁאִם אָכַל נִבְלַת עוֹף טָהוֹר שֶׁאֵין לָהּ טֻמְאַת מַגָּע וּמַשָּׂא אֶלָּא טֻמְאַת אֲכִילָה בְּבֵית הַבְּלִיעָה, אָסוּר לֶאֱכֹל בַּקֳּדָשִׁים; וְצָרִיךְ לוֹמַר "וּטְרֵפָה" — מִי שֶׁיֵּשׁ בְּמִינוֹ טְרֵפָה, יָצָא נִבְלַת עוֹף טָמֵא שֶׁאֵין בְּמִינוֹ טְרֵפָה:
No comerá cadáver ni animal despedazado para impurificarse. La advertencia aquí se refiere a la impureza resultante. Si come el cadáver de un ave pura, que no transmite impureza por contacto ni transporte sino al tragarse, queda prohibido para comer alimentos sagrados. Era necesario mencionar también «tereifá» para limitar la ley a una especie en la que existe la categoría de tereifá, excluyendo el cadáver de un ave impura.
Rashí sobre Vaikrá 22:18
ושמרו את משמרתי. מִלֶּאֱכֹל תְּרוּמָה בְּטֻמְאַת הַגּוּף (סנהדרין פ"ג):
Guardarán Mi custodia. Se abstendrán de comer terumá mientras su cuerpo esté impuro.
Rashí sobre Vaikrá 22:19
ומתו בו. לִמְּדָנוּ שֶׁהִיא מִיתָה בִידֵי שָׁמָיִם (שם):
Morirán por ello. Enseña que se trata de muerte impuesta por el Cielo.
Rashí sobre Vaikrá 22:20
לא יאכל קדש. בִּתְרוּמָה הַכָּתוּב מְדַבֵּר, שֶׁכָּל הָעִנְיָן דִּבֵּר בָּהּ:
No comerá cosa sagrada. La Escritura habla de terumá, que es el tema de toda esta sección.
Rashí sobre Vaikrá 22:21
תושב כהן ושכיר. תּוֹשָׁבוֹ שֶׁל כֹּהֵן וּשְׂכִירוֹ, לְפִיכָךְ "תּוֹשַׁב" זֶה נָקוּד פַּתָּח, לְפִי שֶׁהוּא דָּבוּק; וְאֵיזֶהוּ תּוֹשָׁב? זֶה נִרְצָע שֶׁהוּא קָנוּי לוֹ עַד הַיּוֹבֵל, וְאֵיזֶהוּ שָֹכִיר? זֶה קָנוּי קִנְיַן שָׁנִים שֶׁיּוֹצֵא בְשֵׁשׁ, בָּא הַכָּתוּב וְלִמֶּדְךָ כָּאן שֶׁאֵין גּוּפוֹ קָנוּי לַאֲדוֹנָיו לֶאֱכֹל בִּתְרוּמָתוֹ (ספרא; יבמות ע'):
El residente y el asalariado de un kohén. Significa el residente contratado y el trabajador del kohén. «Residente» se refiere al esclavo hebreo perforado en la oreja, adquirido hasta el Yovel. «Asalariado» se refiere al esclavo hebreo adquirido por años, que sale al sexto año. La Torá enseña que el cuerpo de estos no pertenece plenamente al amo y, por tanto, no comen de su terumá.
Rashí sobre Vaikrá 22:22
וכהן כי יקנה נפש. עֶבֶד כְּנַעֲנִי שֶׁקָּנוּי לְגוּפוֹ:
Si un kohén compra una persona. Se refiere a un esclavo cananeo, cuyo cuerpo sí es adquirido por el amo.
Rashí sobre Vaikrá 22:23
ויליד ביתו. אֵלּוּ בְנֵי הַשְּׁפָחוֹת; וְאֵשֶׁת כֹּהֵן אוֹכֶלֶת בִּתְרוּמָה מִן הַמִּקְרָא הַזֶּה, שֶׁאַף הִיא קִנְיַן כַּסְפּוֹ, וְעוֹד לָמֵד מִמִּקְרָא אַחֵר (במדבר י"ח), כָּל טָהוֹר בְּבֵיתְךָ וְגוֹ' בְּסִפְרֵי:
Y quien nació en su casa. Son los hijos de sus esclavas. La esposa de un kohén también come terumá a partir de este versículo, porque ella es considerada una adquisición de su dinero. Además se aprende de: «Todo puro en tu casa podrá comer».
Rashí sobre Vaikrá 22:24
לאיש זר. לְלֵוִי וְיִשְׂרָאֵל (ספרא):
Con un hombre extraño. Con un leví o un israelita que no es kohén.
Rashí sobre Vaikrá 22:25
אלמנה וגרושה. מִן הָאִישׁ הַזָּר:
Viuda o divorciada. Del marido que no era kohén.
Rashí sobre Vaikrá 22:26
וזרע אין לה. מִמֶּנּוּ:
Y no tiene descendencia. De ese marido no kohén.
Rashí sobre Vaikrá 22:27
ושבה. הָא אִם יֵשׁ לָהּ זֶרַע מִמֶּנּוּ, אֲסוּרָה בִתְרוּמָה כָּל זְמַן שֶׁהַזֶּרַע קַיָּם (יבמות ע"ז):
Regresará. Si tiene descendencia de él, permanece prohibida para comer terumá mientras exista esa descendencia.
Rashí sobre Vaikrá 22:28
וכל זר לא יאכל בו. לֹא בָא אֶלָּא לְהוֹצִיא אֶת הָאוֹנֵן — שֶׁמֻּתָּר בִּתְרוּמָה, זָרוּת אָמַרְתִּי לְךָ וְלֹא אֲנִינוּת (שם שם ס"ח):
Ningún extraño comerá de ella. Viene a excluir al onén, que sí puede comer terumá. La prohibición depende de ser extraño a la kehuná, no de encontrarse en duelo inmediato.
Rashí sobre Vaikrá 22:29
כי יאכל קדש. תְּרוּמָה:
Si come una cosa sagrada. Se refiere a terumá.
Rashí sobre Vaikrá 22:30
ונתן לכהן את הקדש. דָּבָר הָרָאוּי לִהְיוֹת קֹדֶשׁ, שֶׁאֵינוֹ פוֹרֵעַ לוֹ מָעוֹת, אֶלָּא פֵּרוֹת שֶׁל חֻלִּין וְהֵן נַעֲשִֹין תְּרוּמָה (פסחים ל"ב):
Dará al kohén la cosa sagrada. Debe pagar algo apto para adquirir santidad. No puede entregar dinero, sino productos no consagrados que pasan a tener condición de terumá.
Rashí sobre Vaikrá 22:31
ולא יחללו וגו'. לְהַאֲכִילָם לְזָרִים:
No profanarán, etc. No deben dar terumá para que la coman personas extrañas a la kehuná.
Rashí sobre Vaikrá 22:32
והשיאו אותם. אֶת עַצְמָם יִטְעֲנוּ עָוֹן באכלם את קדשיהם שֶׁהֻבְדְּלוּ לְשֵׁם תְּרוּמָה, וְקָדְשׁוּ וְנֶאֶסְרוּ עֲלֵיהֶן; וְאֻנְקְלוֹס שֶׁתִּרְגֵּם "בְּמֵיכָלְהוֹן בְּסוֹאֲבָא", שֶׁלֹּא לְצֹרֶךְ תִּרְגְּמוֹ כֵן:
Cargarán sobre ellos culpa. Ellos mismos cargarán la culpa cuando coman las cosas santificadas que fueron separadas como terumá y, por ello, quedaron prohibidas para ellos. Onkelós tradujo «cuando las coman en estado de impureza», pero esa especificación no era necesaria para el sentido simple.
Rashí sobre Vaikrá 22:33
והשיאו אותם. זֶה אֶחָד מִשְּׁלוֹשָׁה אֶתִים שֶׁהָיָה רַבִּי יִשְׁמָעֵאל דּוֹרֵשׁ בַּתּוֹרָה שֶׁמְּדַבְּרִים בָּאָדָם עַצְמוֹ, וְכֵן "בְּיוֹם מְלֹאת יְמֵי נִזְרוֹ יָבִיא אֹתוֹ" (במדבר ו') — הוּא יָבִיא אֶת עַצְמוֹ, וְכֵן "וַיִּקְבֹּר אֹתוֹ בַגַּי" (דברים ל"ד) — הוּא קָבַר אֶת עַצְמוֹ, כָּךְ נִדְרָשׁ בְּסִפְרֵי:
Cargarán sobre ellos. Este es uno de tres casos en los que Rabí Yishmael interpretaba la partícula et como una acción realizada sobre la propia persona. Del mismo modo, «al completarse los días de su nezirut, lo traerá» significa que el nazir se traerá a sí mismo; y «lo enterró en el valle» puede interpretarse como que Moshé se enterró a sí mismo.
Rashí sobre Vaikrá 22:34
נדריהם. הֲרֵי עָלַי:
Sus votos. Cuando dice: «Me obligo a traer una ofrenda», sin designar todavía un animal concreto.
Rashí sobre Vaikrá 22:35
נדבותם. הֲרֵי זוֹ:
Sus donaciones voluntarias. Cuando dice respecto de un animal específico: «Este será una ofrenda».
Rashí sobre Vaikrá 22:36
לרצנכם. הָבִיאוּ דָּבָר הָרָאוּי לְרַצּוֹת אֶתְכֶם לְפָנַי, שֶׁיְּהֵא לָכֶם לְרָצוֹן, אפיי"מנט בְּלַעַז, וְאֵיזֶהוּ הָרָאוּי לְרָצוֹן?
Para vuestra aceptación. Traed algo apropiado para obteneros aceptación delante de Mí. ¿Qué es lo apropiado?
Rashí sobre Vaikrá 22:37
תמים זכר בבקר בכבשים ובעזים. אֲבָל בְּעוֹלַת הָעוֹף אֵין צָרִיךְ תַּמּוּת וְזַכְרוּת, וְאֵינוֹ נִפְסָל בְּמוּם אֶלָּא בְּחֶסְרוֹן אֵבֶר (ספרא):
Un macho íntegro del ganado, de los corderos o de las cabras. En cambio, un ave ofrecida como holocausto no necesita ser macho ni estar completamente libre de defectos. Solamente queda descalificada si le falta un miembro.
Rashí sobre Vaikrá 22:38
לפלא נדר. לְהַפְרִישׁ בְּדִבּוּרוֹ:
Para expresar un voto. Para separarlo y consagrarlo mediante una declaración verbal.
Rashí sobre Vaikrá 22:39
עורת. שֵׁם דָּבָר שֶׁל מוּם עִוָּרוֹן בְּלָשׁוֹן נְקֵבָה — שֶׁלֹּא יְהֵא בוֹ מוּם שֶׁל עִוָּרוֹן:
Ceguera. Es el nombre femenino del defecto de ceguera: el animal no debe poseer una lesión ocular de ese tipo.
Rashí sobre Vaikrá 22:40
או שבור. לֹא יִהְיֶה:
Quebrado. No debe tener ningún miembro fracturado.
Rashí sobre Vaikrá 22:41
חרוץ. רִיס שֶׁל עַיִן שֶׁנִּסְדַּק אוֹ שֶׁנִּפְגַּם וְכֵן שְׂפָתוֹ שֶׁנִּסְדְּקָה אוֹ נִפְגְּמָה (בכורות ל"ח):
Hendido o lesionado. El párpado está partido o mellado, y lo mismo se aplica a un labio partido o lesionado.
Rashí sobre Vaikrá 22:42
יבלת. ורו"אה בְּלַעַז:
Verruga. Una excrecencia cutánea.
Rashí sobre Vaikrá 22:43
גרב. מִין חֲזָזִית וְכֵן יַלֶּפֶת, וּלְשׁוֹן יַלֶּפֶת כְּמוֹ וַיִּלְפֹּת שִׁמְשׁוֹן (שופטים ט"ז), שֶׁאֲחוּזָה בוֹ עַד יוֹם מִיתָה, שֶׁאֵין לָהּ רְפוּאָה:
Sarna. Es una clase de afección cutánea, y lo mismo yaléfet. Esta última palabra se relaciona con «Shimshón se aferró», porque la lesión queda aferrada a la persona hasta la muerte y no tiene curación.
Rashí sobre Vaikrá 22:44
לא תקריבו. שָׁלוֹשׁ פְּעָמִים, לְהַזְהִיר עַל הַקְדָּשָׁתָן וְעַל שְׁחִיטָתָן וְעַל זְרִיקַת דָּמָן (תמורה ו'):
No los ofreceréis. Esta prohibición aparece tres veces para advertir contra consagrarlos, degollarlos y arrojar su sangre sobre el altar.
Rashí sobre Vaikrá 22:45
ואשה לא תתנו. אַזְהָרַת הַקְטָרָתָן:
No colocaréis de ellos una ofrenda de fuego. Es una advertencia contra quemar sus partes sobre el altar.
Rashí sobre Vaikrá 22:46
שרוע. אֵבֶר גָּדוֹל מֵחֲבֵרוֹ:
Desproporcionado. Uno de sus miembros es mayor que el correspondiente.
Rashí sobre Vaikrá 22:47
וקלוט. פַּרְסוֹתָיו קְלוּטוֹת (בכורות מ'):
Con pezuñas cerradas. Sus pezuñas están unidas y no hendidas normalmente.
Rashí sobre Vaikrá 22:48
נדבה תעשה אתו. לְבֶדֶק הַבַּיִת:
Podrás hacerlo como donación. Puede consagrarse para el mantenimiento y reparación del Bet HaMikdash.
Rashí sobre Vaikrá 22:49
ולנדר. לַמִּזְבֵּחַ:
Pero como voto. No puede consagrarse para ser ofrecido sobre el altar.
Rashí sobre Vaikrá 22:50
לא ירצה. אֵי זֶה הֶקְדֵּשׁ בָּא לְרַצּוֹת? הֱוֵי אוֹמֵר זֶה הֶקְדֵּשׁ הַמִּזְבֵּחַ (תמורה ז'):
No será aceptado. ¿Qué clase de consagración tiene como propósito producir aceptación y expiación? La consagración destinada al altar.
Rashí sobre Vaikrá 22:51
ומעוך וכתות ונתוק וכרות. בַּבֵּיצִים אוֹ בַגִּיד:
Aplastado, triturado, arrancado o cortado. Estos defectos pueden estar en los testículos o en el órgano reproductor.
Rashí sobre Vaikrá 22:52
מעוך. בֵּיצָיו מְעוּכִין בַּיָּד:
Aplastado. Sus testículos fueron comprimidos manualmente.
Rashí sobre Vaikrá 22:53
כתות. כְּתוּשִׁים יוֹתֵר מִמָּעוּךְ:
Triturado. Fueron machacados con mayor severidad que en el caso de «aplastado».
Rashí sobre Vaikrá 22:54
נתוק. תְּלוּשִׁין בַּיָּד עַד שֶׁנִּפְסְקוּ חוּטִים שֶׁתְּלוּיִים בָּהֶן, אֲבָל נְתוּנִים הֵם בְּתוֹךְ הַכִּיס, וְהַכִּיס לֹא נִתְלַשׁ:
Arrancado. Fueron tirados manualmente hasta romper los conductos de los que cuelgan, pero permanecen dentro del saco, que no fue desprendido.
Rashí sobre Vaikrá 22:55
וכרות. כְּרוּתִין בִּכְלִי וְעוֹדָן בַּכִּיס (בכורות ל"ט):
Cortado. Fueron seccionados con un instrumento, aunque continúan dentro del saco.
Rashí sobre Vaikrá 22:56
[ומעוך. תַּרְגּוּמוֹ וְדִי מְרִיס, זֶהוּ לְשׁוֹנוֹ בַּאֲרָמִית, לְשׁוֹן כְּתִישָׁה:
[Aplastado. El Targum lo traduce con una expresión aramea que significa machacado o comprimido.
Rashí sobre Vaikrá 22:57
וכתות תַּרְגּוּמוֹ וְדִי רְסִיס, כְּמוֹ "הַבַּיִת הַגָּדוֹל רְסִיסִים" (עמוס ו') — בְּקִיעוֹת דַּקּוֹת, וְכֵן "קָנֶה הַמְרֻסָּס" (שבת פ'):]
Triturado. El Targum utiliza una palabra semejante a «hecho pedazos», como en «la gran casa será reducida a fragmentos», es decir, pequeñas grietas, y como «una caña triturada».]
Rashí sobre Vaikrá 22:58
ובארצכם לא תעשו. דָּבָר זֶה לְסָרֵס שׁוּם בְּהֵמָה וְחַיָּה, וַאֲפִלּוּ טְמֵאָה, לְכָךְ נֶאֱמַר בְּאַרְצְכֶם לְרַבּוֹת כָּל אֲשֶׁר בְּאַרְצְכֶם, שֶׁאִאֶ"לֹ לֹא נִצְטַוּוּ עַל הַסֵּרוּס אֶלָּא בָאָרֶץ, שֶׁהֲרֵי סֵרוּס חוֹבַת הַגּוּף הִיא וְכָל חוֹבַת הַגּוּף נוֹהֶגֶת בֵּין בָּאָרֶץ בֵּין בְּחוּצָה לָאָרֶץ:
En vuestra tierra no haréis esto. Prohíbe castrar cualquier animal doméstico o salvaje, incluso una especie impura. «En vuestra tierra» incluye todo lo que se encuentra bajo vuestra autoridad. No significa que la prohibición solamente rija en la Tierra de Israel, pues es una obligación personal y las obligaciones personales se aplican tanto dentro como fuera de la Tierra.
Rashí sobre Vaikrá 22:59
ומיד בן נכר. שֶׁהֵבִיא קָרְבָּן בְּיַד כֹּהֵן לְהַקְרִיבוֹ לַשָּׁמַיִם לא תקריבו לוֹ בַּעַל מוּם; וְאַעַ"פִּ שֶׁלֹּא נֶאֶסְרוּ בַעֲלֵי מוּמִים לְקָרְבַּן בְּנֵי נֹחַ אֶלָּא אִ"כֵּ מְחֻסְּרֵי אֵבֶר, זֹאת נוֹהֶגֶת בְּבָמָה שֶׁבַּשָּׂדוֹת, אֲבָל עַל הַמִּזְבֵּחַ שֶׁבַּמִּשְׁכָּן לֹא תַקְרִיבוּ, אֲבָל תְּמִימָה תְקַבְּלוּ מֵהֶם, לְכָךְ נֶאֱמַר לְמַעְלָה אִישׁ אִישׁ, לְרַבּוֹת אֶת הַגּוֹיִם שֶׁנּוֹדְרִים נְדָרִים וּנְדָבוֹת כְּיִשְׂרָאֵל (חולין י"ג):
De manos de un extranjero. Si un no judío trae por medio de un kohén un sacrificio para ofrecerlo al Cielo, no debéis ofrecer por él un animal defectuoso. Aunque a los descendientes de Nóaj solamente se les prohíbe ofrecer un animal al que le falte un miembro en sus altares privados, sobre el altar del Mishkán tampoco se acepta de ellos un animal con otro defecto. Sí se acepta un animal íntegro, pues la expresión «cualquier hombre» incluye a los no judíos que pueden presentar votos y ofrendas voluntarias como Israel.
Rashí sobre Vaikrá 22:60
משחתם. חִבּוּלְהוֹן:
Su corrupción. Su lesión o defecto físico.
Rashí sobre Vaikrá 22:61
לא ירצו לכם. לְכַפֵּר עֲלֵיכֶם:
No serán aceptados por vosotros. No producirán expiación en vuestro favor.
Rashí sobre Vaikrá 22:62
כי יולד. פְּרָט לְיוֹצֵא דֹפֶן (שם ל"ח):
Cuando nazca. Excluye a un animal extraído mediante cesárea.
Rashí sobre Vaikrá 22:63
אתו ואת בנו. נוֹהֵג בַּנְּקֵבָה — שֶׁאָסוּר לִשְׁחֹט הָאֵם וְהַבֵּן אוֹ הַבַּת, וְאֵינוֹ נוֹהֵג בַּזְּכָרִים, וּמֻתָּר לִשְׁחֹט הָאָב וְהַבֵּן (שם ע"ח):
A él y a su cría. La prohibición se aplica a la madre: está prohibido degollar en el mismo día a la madre y a su hijo o hija. No se aplica al macho; está permitido degollar al padre y a su cría.
Rashí sobre Vaikrá 22:64
אתו ואת בנו. אַף בְּנוֹ וְאוֹתוֹ בְּמַשְׁמָע (שם פ"ב):
A él y a su cría. Incluye también el orden inverso: primero la cría y después la madre.
Rashí sobre Vaikrá 22:65
לרצנכם תזבחו. תְּחִלַּת זְבִיחַתְכֶם הִזָּהֲרוּ שֶׁתְּהֵא לְרָצוֹן לָכֶם, וּמַהוּ הָרָצוֹן?
Lo sacrificaréis para vuestra aceptación. Desde el comienzo del degüello debéis asegurar que sea aceptable. ¿En qué consiste esa intención aceptable?
Rashí sobre Vaikrá 22:66
ביום ההוא יאכל. לֹא בָא לְהַזְהִיר אֶלָּא שֶׁתְּהֵא שְׁחִיטָה עַל מְנָת כֵּן — אַל תִּשְׁחֲטוּהוּ עַל מְנָת לְאָכְלוֹ לְמָחָר, שֶׁאִם תַּחְשְׁבוּ בוֹ מַחֲשֶׁבֶת פְּסוּל לֹא יְהֵא לָכֶם לְרָצוֹן; דָּ"אַ לרצנכם — לְדַעְתְּכֶם, מִכָּאן לַמִּתְעַסֵּק שֶׁפָּסוּל בִּשְׁחִיטַת קָדָשִׁים; וְאַעַ"פִּ שֶּׁפֵּרֵט בַּנֶּאֱכָלִים לִשְׁנֵי יָמִים, חָזַר וּפֵרֵט בַּנֶּאֱכָלִין לְיוֹם אֶחָד שֶׁתְּהֵא זְבִיחָתָן עַל מְנָת לְאָכְלָן בִּזְמַנָּן:
Será comido ese mismo día. Enseña que el degüello debe hacerse con esa intención: no lo degolléis pensando comerlo mañana. Si pensáis una intención que lo invalida, no será aceptado. Otra explicación: «para vuestra aceptación» significa con intención consciente, enseñando que un acto realizado inadvertidamente no es válido en el degüello de sacrificios. Aunque la Torá ya habló de sacrificios consumidos durante dos días, vuelve a especificarlo para los que se comen en un solo día, exigiendo que sean degollados con intención de consumirlos dentro de su plazo.
Rashí sobre Vaikrá 22:67
ביום ההוא יאכל. לֹא בָא לְהַזְהִיר אֶלָּא שֶׁתְּהֵא שְׁחִיטָה עַל מְנָת כֵּן, שֶׁאִם לִקְבֹּעַ לוֹ זְמַן אֲכִילָה, כְּבָר כָּתוּב וּבְשַׂר זֶבַח תּוֹדַת שְׁלָמָיו וְגוֹ' (ויקרא ז'):
Será comido ese mismo día. No viene simplemente a fijar el tiempo de consumo, pues este ya fue establecido respecto de la ofrenda de agradecimiento. Viene a exigir que el degüello se realice con intención de comerla dentro de ese día.
Rashí sobre Vaikrá 22:68
אני ה'. דַּע מִי גָזַר עַל הַדָּבָר וְאַל יֵקַל בְּעֵינֶיךָ:
Yo soy Hashem. Reconoce quién decretó esta ley y no la consideres insignificante.
Rashí sobre Vaikrá 22:69
ושמרתם. זוֹ הַמִּשְׁנָה:
Guardaréis. Se refiere al estudio y conservación de la Mishná, es decir, al conocimiento de la ley.
Rashí sobre Vaikrá 22:70
ועשיתם. זֶה הַמַּעֲשֶׂה (ספרא):
Y cumpliréis. Se refiere a la realización práctica.
Rashí sobre Vaikrá 22:71
ולא תחללו. לַעֲבֹר עַל דְּבָרַי מְזִידִין; מִמַּשְׁמָע שֶׁנֶּאֱמַר וְלֹא תְחַלְּלוּ מַה תַּ"לֹ וְנִקְדַּשְׁתִּי? מְסֹר עַצְמְךָ וְקַדֵּשׁ שְׁמִי. יָכוֹל בְּיָחִיד, תַּ"לֹ בתוך בני ישראל; וּכְשֶׁהוּא מוֹסֵר עַצְמוֹ יִמְסֹר עַצְמוֹ עַל מְנָת לָמוּת, שֶׁכָּל הַמּוֹסֵר עַצְמוֹ עַל מְנָת הַנֵּס, אֵין עוֹשִֹׁין לוֹ נֵס, שֶׁכֵּן מָצִינוּ בַחֲנַנְיָה מִישָׁאֵל וַעֲזַרְיָה שֶׁלֹּא מָסְרוּ עַצְמָן עַל מְנָת הַנֵּס, שֶׁנֶּאֱמַר (דניאל נ'), "וְהֵן לָא יְדִיעַ לֶהֱוֵא לָךְ מַלְכָּא" וְגוֹ', מַצִּיל וְלֹא מַצִּיל — "יְדִיעַ לֶהֱוֵא לָךְ" וְגו' (ספרא):
No profanaréis. No transgredáis deliberadamente Mis palabras. Puesto que ya dice «no profanaréis», ¿qué enseña «seré santificado»? Debes estar dispuesto a entregar tu vida para santificar Mi Nombre. Podría pensarse que esto se exige incluso en privado; por eso dice «en medio de los hijos de Israel», es decir, públicamente. Cuando una persona se entrega, debe hacerlo con disposición real de morir y no contando con que ocurrirá un milagro. Quien se entrega esperando un milagro no merece necesariamente que se le haga. Así encontramos con Jananiá, Mishael y Azariá, quienes dijeron al rey que Hashem podía salvarlos, pero que incluso si no los salvaba, no servirían al ídolo.
Rashí sobre Vaikrá 22:72
המוציא אתכם. עַל מְנָת כֵּן:
Que os sacó de Egipto. Os saqué con la condición de que santificarais Mi Nombre.
Rashí sobre Vaikrá 22:73
אני ה'. נֶאֱמָן לְשַׁלֵּם שָׂכָר (שם):
Yo soy Hashem. Fiel para pagar recompensa.