Rashi on Leviticus 27:1
כי יפלא. יַפְרִישׁ בְּפִיו:
Cuando formule un voto especial. Significa que separará o consagrará algo mediante una declaración verbal.
כי יפלא. יַפְרִישׁ בְּפִיו:
Cuando formule un voto especial. Significa que separará o consagrará algo mediante una declaración verbal.
בערכך נפשת. לִתֵּן עֵרֶךְ נְפָשׁוֹת — לוֹמַר עֵרֶךְ דָּבָר שֶׁנַּפְשׁוֹ תְלוּיָה בוֹ עָלַי (עי' ספרא; ערכין ד'):
Según la valoración de personas. Significa prometer el valor fijo de una vida humana, diciendo: «Asumo sobre mí la valoración de aquello de lo que depende la vida de esta persona».
והיה ערכך וגו'. אֵין עֵרֶךְ זֶה לְשׁוֹן דָּמִים, אֶלָּא בֵּין שֶׁהוּא יָקָר בֵּין שֶׁהוּא זוֹל, כְּפִי שָׁנָיו הוּא הָעֵרֶךְ הַקָּצוּב עָלָיו בְּפָרָשָׁה זוֹ:
Tu valoración será, etc. Esta valoración no corresponde al precio de mercado de la persona. Tanto si objetivamente vale mucho como si vale poco, la cantidad depende exclusivamente de su edad y del valor fijo establecido en esta sección.
ערכך. כְּמוֹ עֵרֶךְ, וְכֵפֶל הַכָּפִי"ן לֹא יָדַעְתִּי מֵאֵיזֶה לָשׁוֹן הוּא:
Tu valoración. Es equivalente a ערך, «valoración». No sé cuál es el motivo lingüístico de la duplicación de la letra kaf en ערכך.
ואם מבן חמש שנים. לֹא שֶׁיְּהֵא הַנּוֹדֵר קָטָן — שֶׁאֵין בְּדִבְרֵי קָטָן כְּלוּם — אֶלָּא גָּדוֹל שֶׁאָמַר עֵרֶךְ קָטָן זֶה שֶׁהוּא בֶן חָמֵשׁ שָׁנִים עָלַי (עי' ערכין ב'):
Si tiene desde cinco años. No significa que quien formula el voto sea un menor, pues las palabras de un menor no tienen efecto legal. Se refiere a un adulto que dice: «Asumo sobre mí la valoración de este niño de cinco años».
ואם מבן ששים שנה וגו'. כְּשֶׁמַּגִּיעַ לִימֵי הַזִּקְנָה, הָאִשָּׁה קְרוֹבָה לְהֵחָשֵׁב כְּאִישׁ, לְפִיכָךְ הָאִישׁ פּוֹחֵת בְּהִזְדַּקְּנוֹ יוֹתֵר מִשְּׁלִישׁ בְּעֶרְכּוֹ, וְהָאִשָּׁה אֵינָהּ פוֹחֶתֶת אֶלָּא שְׁלִישׁ בְּעֶרְכָּהּ, דְּאָמְרֵי אִינְשֵׁי "סָבָא בְּבֵיתָא, פַּחָא בְּבֵיתָא, סָבְתָא בְּבֵיתָא סִימָא בְּבֵיתָא וְסִימָנָא טָבָא בְּבֵיתָא" (ערכין י"ט):
Si tiene sesenta años o más. Al llegar a la vejez, la capacidad de la mujer se aproxima más a la del hombre. Por eso, al envejecer, la valoración del hombre disminuye en más de un tercio, mientras la de la mujer disminuye solo en un tercio. Como dice el proverbio popular: «Un anciano en casa es una carga en casa; una anciana en casa es un tesoro en casa y una buena señal para la casa».
ואם מך הוא. שֶׁאֵין יָדוֹ מַשֶּׂגֶת לִתֵּן הָעֵרֶךְ הַזֶּה.
Si es pobre. Si no dispone de recursos suficientes para pagar la valoración fijada.
והעמידו. לַנֶּעֱרָךְ לִפְנֵי הַכֹּהֵן, וְיַעֲרִיכֶנּוּ לְפִי הַשָּׂגַת יָדוֹ שֶׁל מַעֲרִיךְ:
Lo presentará. La persona valorada será presentada delante del kohén, y el kohén determinará cuánto debe pagar según los recursos de quien formuló la valoración.
על פי אשר תשיג. לְפִי מַה שֶּׁיֶּשׁ לוֹ יְסַדְּרֶנּוּ, וְיַשְׁאִיר לוֹ כְּדֵי חַיָּיו: מִטָּה, כַּר וְכֶסֶת, וּכְלֵי אֻמָּנוּת; אִם הָיָה חַמָּר מַשְׁאִיר לוֹ חֲמוֹרוֹ (בבא מציעא קי"ד; ערכין כ"ג):
Según lo que pueda alcanzar su mano. El kohén organizará el pago conforme a lo que posea, pero le dejará lo necesario para vivir: cama, almohada, manta y herramientas de trabajo. Si es arriero, le dejará su burro.
כל אשר יתן ממנו. אָמַר רַגְלָהּ שֶׁל זוֹ עוֹלָה, דְּבָרָיו קַיָּמִין, וְתִמָּכֵר לְצָרְכֵי עוֹלָה, וְדָמֶיהָ חֻלִּין חוּץ מִדְּמֵי אוֹתוֹ הָאֵבֶר (ספרא; ערכין ה'):
Todo lo que entregue de ella. Si una persona dice: «La pata de este animal será un holocausto», sus palabras tienen efecto. El animal se vende para comprar con su valor una ofrenda de holocausto; el dinero obtenido es profano, salvo la parte correspondiente al valor de ese miembro consagrado.
טוב ברע. תָּם בְּבַעַל מוּם.
Bueno por malo. No puede sustituir un animal sin defecto por uno defectuoso.
או רע בטוב. וְכָל שֶׁכֵּן טוֹב בְּטוֹב וְרַע בְּרַע (עי' תמורה ט'):
Ni malo por bueno. Con mayor razón, tampoco puede sustituir uno bueno por otro bueno ni uno defectuoso por otro defectuoso.
ואם כל בהמה טמאה. בְּבַעֲלַת מוּם הַכָּתוּב מְדַבֵּר, שֶׁהִיא טְמֵאָה לְהַקְרָבָה, וְלִמֶּדְךָ הַכָּתוּב שֶׁאֵין קָדָשִׁים תְּמִימִים יוֹצְאִין לְחֻלִּין בְּפִדְיוֹן אֶלָּא אִם כֵּן הֻמְּמוּ (שם ל"ג):
Si se trata de cualquier animal impuro. La Escritura habla de un animal con defecto, «impuro» en el sentido de no apto para el altar. Enseña que un animal consagrado sin defecto no puede salir al estado profano mediante redención, salvo que posteriormente adquiera un defecto.
כערכך הכהן כן יהיה. לִשְׁאָר כָּל אָדָם הַבָּא לִקְנוֹתָהּ מִיַּד הֶקְדֵּשׁ:
Como lo valore el kohén, así será. Esa valoración obliga a cualquier otra persona que venga a comprar el animal de manos del Santuario.
ואם גאל יגאלנה. בַּבְּעָלִים הֶחֱמִיר הַכָּתוּב לְהוֹסִיף חֹמֶשׁ, וְכֵן בְּמַקְדִּישׁ בַּיִת, וְכֵן בְּמַקְדִּישׁ אֶת הַשָּׂדֶה, וְכֵן בְּפִדְיוֹן מַעֲשֵֹר שֵׁנִי — הַבְּעָלִים מוֹסִיפִין חֹמֶשׁ וְלֹא שְׁאָר כָּל אָדָם (שם כ"ה):
Si su propietario desea redimirlo. La Torá fue más estricta con el propietario original y le exige añadir una quinta parte. La misma regla se aplica a quien consagró una casa, a quien consagró un campo y a quien redime su propio maaser shení. El propietario añade una quinta parte, pero cualquier otra persona no.
והיה ערכך לפי זרעו. לֹא כְּפִי שָׁוְיָהּ, אַחַת שָׂדֶה טוֹבָה וְאַחַת שָׂדֶה רָעָה פִּדְיוֹן הֶקְדֵּשָׁן שָׁוֶה — בֵּית כֹּר שְׂעוֹרִים בַּחֲמִשִּׁים שְׁקָלִים — כָּךְ גְּזֵרַת הַכָּתוּב, וְהוּא שֶׁבָּא לְגָאֳלָהּ בִּתְחִלַּת הַיּוֹבֵל. וְאִם בָּא לְגָאֳלָהּ בְאֶמְצָעוֹ, נוֹתֵן לְפִי הַחֶשְׁבּוֹן סֶלַע וּפֻנְדְּיוֹן לְשָׁנָה, לְפִי שֶׁאֵינָהּ הֶקְדֵּשׁ אֶלָּא לְמִנְיַן שְׁנוֹת הַיּוֹבֵל, שֶׁאִם נִגְאֲלָה הֲרֵי טוֹב, וְאִם לָאו הַגִּזְבָּר מוֹכְרָהּ בַּדָּמִים הַלָּלוּ לְאַחֵר, וְעוֹמֶדֶת בְּיַד הַלּוֹקֵחַ עַד הַיּוֹבֵל כִּשְׁאָר כָּל הַשָּׂדוֹת הַמְּכוּרוֹת, וּכְשֶׁהִיא יוֹצְאָה מִיָּדוֹ חוֹזֶרֶת לַכֹּהֲנִים שֶׁל אוֹתוֹ מִשְׁמָר שֶׁהַיּוֹבֵל פּוֹגֵעַ בּוֹ, וּמִתְחַלֶּקֶת בֵּינֵיהֶם, זֶהוּ הַמִּשְׁפָּט הָאָמוּר בְּמַקְדִּישׁ שָׂדֶה, וְעַכְשָׁו אֲפָרְשֶׁנּוּ עַל סֵדֶר הַמִּקְרָאוֹת:
Su valoración será conforme a la cantidad de semilla. No se determina por el valor comercial del terreno. Tanto un campo excelente como uno pobre tienen la misma tasa de redención: un área que requiere un jómer de cebada se redime por cincuenta shékels. Este es un decreto de la Escritura cuando la redención se realiza al comienzo del ciclo de Yovel. Si se redime durante el ciclo, se paga proporcionalmente un sela y un pundiyón por cada año restante. El campo permanece consagrado solamente hasta Yovel. Si el propietario lo redime, vuelve a él; si no, el tesorero puede venderlo a otra persona por ese valor. El comprador lo conserva hasta Yovel, como cualquier campo vendido, y cuando sale de sus manos pasa a los kohanim del turno que sirve cuando comienza Yovel, para que sea dividido entre ellos. Esta es la regla general de quien consagra un campo, y a continuación será explicada siguiendo el orden de los versículos.
אם משנת היבל יקדיש וגו'. אִם מִשֶּׁעָבְרָה שְׁנַת הַיּוֹבֵל מִיָּד הִקְדִּישָׁהּ, וּבָא זֶה לְגָאֳלָהּ מִיָּד.
Si consagra su campo desde el año de Yovel. Significa que lo consagró inmediatamente después de pasar el año de Yovel y ahora viene enseguida a redimirlo.
כערכך יקום. כָּעֵרֶךְ הַזֶּה הָאָמוּר יִהְיֶה — חֲמִשִּׁים כֶּסֶף יִתֵּן:
La valoración permanecerá. Se aplicará la valoración completa mencionada: deberá entregar cincuenta shékels de plata.
ואם אחר היבל יקדיש. וְכֵן אִם הִקְדִּישָׁהּ מִשְּׁנַת הַיֹּבֵל וְנִשְׁתַּהָת בְּיַד גִּזְבָּר, וּבָא זֶה לְגָאֳלָהּ אַחַר הַיּוֹבֵל.
Si lo consagra después del Yovel. También incluye el caso en que lo consagró inmediatamente después del año de Yovel, pero permaneció durante varios años en manos del tesorero y solo después vino a redimirlo.
וחשב לו הכהן את הכסף על פי השנים הנותרת. כְּפִי חֶשְׁבּוֹן; כֵּיצַד? הֲרֵי קָצַב דָּמֶיהָ שֶׁל אַרְבָּעִים וְתֵשַׁע שָׁנָה חֲמִשִּׁים שֶׁקֶל, הֲרֵי שֶׁקֶל לְכָל שָׁנָה וְשֶׁקֶל יָתֵר עַל כֻּלָּן, וְהַשֶּׁקֶל אַרְבָּעִים וּשְׁמוֹנָה פֻנְדְּיוֹן, הֲרֵי סֶלַע וּפֻנְדְּיוֹן לְשָׁנָה, אֶלָּא שֶׁחָסֵר פֻּנְדְּיוֹן אֶחָד לְכֻלָּן, וְאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ שֶׁאוֹתוֹ פֻּנְדְּיוֹן קַלְבּוֹן לִפְרוֹטְרוֹט, וְהַבָּא לִגְאֹל, יִתֵּן סֶלַע וּפֻנְדְּיוֹן לְכָל שָׁנָה לַשָּׁנִים הַנּוֹתָרוֹת עַד שְׁנַת הַיּוֹבֵל (עי' ספרא; ערכין כ"ד):
El kohén calculará el dinero según los años restantes. Se hace un cálculo proporcional. El valor de cuarenta y nueve años fue fijado en cincuenta shékels. Corresponde aproximadamente un shékel por año, más un shékel adicional repartido entre todos. Cada shékel contiene cuarenta y ocho pundiyonim, de modo que la tasa anual resulta de un sela y un pundiyón, salvo un pundiyón menos en el total. Nuestros Sabios explicaron que ese pundiyón restante corresponde al recargo de cambio. Quien redime debe entregar un sela y un pundiyón por cada año que quede hasta Yovel.
ונגרע מערכך. מִנְיַן הַשָּׁנִים שֶׁמִּשְּׁנַת הַיּוֹבֵל עַד שְׁנַת הַפִּדְיוֹן:
Se reducirá de tu valoración. Se descuentan los años transcurridos desde el último Yovel hasta el año de la redención.
ואם גאל יגאל. הַמַּקְדִּישׁ אוֹתוֹ, יוֹסִיף חֹמֶשׁ עַל הַקִּצְבָּה הַזֹּאת:
Si ciertamente lo redime. Si quien lo consagró desea redimirlo, debe añadir una quinta parte a esa valoración proporcional.
ואם לא יגאל את השדה. הַמַּקְדִּישׁ:
Si no redime el campo. Se refiere a la persona que originalmente lo consagró.
ואם מכר. הַגִּזְבָּר:
Si lo vende. Se refiere al tesorero del Santuario.
את השדה לאיש אחר לא יגאל עוד. לָשׁוּב בְּיַד הַמַּקְדִּישׁ:
El campo no podrá ser redimido nuevamente. Ya no podrá volver a manos de la persona que lo consagró.
והיה השדה בצאתו ביבל. מִיַּד הַלּוֹקְחוֹ מִן הַגִּזְבָּר, כְּדֶרֶךְ שְׁאָר שָׂדוֹת הַיּוֹצְאוֹת מִיַּד לוֹקְחֵיהֶם בַּיּוֹבֵל:
Cuando el campo salga en Yovel. Saldrá de manos de quien lo compró al tesorero, como los demás campos que salen de manos de sus compradores en Yovel.
קדש לה'. לֹא שֶׁיָּשׁוּב לְהֶקְדֵּשׁ בֶּדֶק הַבַּיִת, לְיַד הַגִּזְבָּר, אֶלָּא כשדה החרם הַנָּתוּן לַכֹּהֲנִים — שֶׁנֶּאֱמַר "כָּל חֵרֶם בְּיִשְׂרָאֵל לְךָ יִהְיֶה" (במדבר י"ח) — אַף זוֹ תִּתְחַלֵּק לַכֹּהֲנִים שֶׁל אוֹתוֹ מִשְׁמָר שֶׁיּוֹם הַכִּפּוּרִים שֶׁל יוֹבֵל פּוֹגֵעַ בּוֹ (ערכין כ"ח):
Será sagrado para Hashem. No significa que regrese al tesoro del Bet HaMikdash bajo control del tesorero, sino que será como un campo declarado jérem que se entrega a los kohanim, pues está escrito: «Todo jérem en Israel será para ti». Este campo se dividirá entre los kohanim del turno que esté sirviendo cuando llegue Yom Kipur del año de Yovel.
ואם את שדה מקנתו וגו'. חִלּוּק יֵשׁ בֵּין שְׂדֵה מִקְנָה לִשְׂדֵה אֲחֻזָּה, שֶׁשְּׂדֵה מִקְנָה לֹא תִתְחַלֵּק לַכֹּהֲנִים בַּיּוֹבֵל, לְפִי שֶׁאֵינוֹ יָכוֹל לְהַקְדִּישָׁהּ אֶלָּא עַד הַיּוֹבֵל, שֶׁהֲרֵי בַיּוֹבֵל הָיְתָה עֲתִידָה לָצֵאת מִיָּדוֹ וְלָשׁוּב לַבְּעָלִים, לְפִיכָךְ אִם בָּא לְגָאֳלָהּ, יִגְאַל בַּדָּמִים הַלָּלוּ הַקְּצוּבִים לִשְׂדֵה אֲחֻזָּה; וְאִם לֹא יִגְאַל, וְיִמְכְּרֶנָּה גִּזְבָּר לְאַחֵר, אוֹ אִם יִגְאַל הוּא בשנת היובל ישוב השדה לאשר קנהו מאתו — אוֹתוֹ שֶׁהִקְדִּישׁ, וּפֶן תֹּאמַר "לַאֲשֶׁר קָנָהוּ" הַלּוֹקֵחַ הַזֶּה הָאַחֲרוֹן מֵאִתּוֹ, וְזֶהוּ הַגִּזְבָּר, לְכָךְ הֻצְרַךְ לוֹמַר לאשר לו אחזת הארץ — מִירֻשַּׁת אָבוֹת, וְזֶהוּ בְּעָלִים הָרִאשׁוֹנִים שֶׁמְּכָרוּהָ לַמַּקְדִּישׁ (ערכין כ"ו):
Si consagra un campo que compró. Existe una diferencia entre un campo adquirido y un campo hereditario. El campo adquirido no se distribuye entre los kohanim en Yovel, porque quien lo compró solamente tenía derecho a consagrarlo hasta Yovel; en ese momento habría salido de sus manos para regresar al propietario original. Si desea redimirlo, paga conforme a las cantidades establecidas para un campo hereditario. Si no lo redime y el tesorero lo vende a otra persona, o incluso si él mismo lo redime, en el año de Yovel el campo regresa «a aquel de quien lo compró», es decir, al propietario original. No debe interpretarse que regresa al último comprador, que lo adquirió del tesorero, pues el versículo añade: «A aquel a quien pertenece la propiedad hereditaria de la tierra», refiriéndose al dueño ancestral que vendió originalmente el campo a quien después lo consagró.
וכל ערכך יהיה בשקל הקדש. כָּל עֶרְכְּךָ שֶׁכָּתוּב בּוֹ שְׁקָלִים, יִהְיֶה בְשֶׁקֶל הַקֹּדֶשׁ:
Toda valoración será conforme al shékel sagrado. Siempre que esta sección fije una valoración en shékels, debe calcularse según el shékel del Santuario.
עשרים גרה. עֶשְׂרִים מָעוֹת, כָּךְ הָיוּ מִתְּחִלָּה, וּלְאַחַר מִכָּאן הוֹסִיפוּ שְׁתוּת, וְאָמְרוּ רַבּוֹתֵינוּ שֵׁשׁ מָעָה כֶּסֶף דִּינָר, עֶשְׂרִים וְאַרְבַּע מָעוֹת לְסֶלַע (עי' בכורות נ'):
Veinte guerá. Originalmente el shékel equivalía a veinte maá. Posteriormente añadieron una sexta parte a la moneda. Por eso nuestros Sabios dijeron que un dinar de plata contiene seis maá y un sela contiene veinticuatro maá.
לא יקדיש איש אתו. לְשֵׁם קָרְבָּן אַחֵר, לְפִי שֶׁאֵינוֹ שֶׁלּוֹ (עי' ערכין כ"ט):
Nadie podrá consagrarlo. No puede consagrar al primogénito como una clase diferente de sacrificio, porque ya no le pertenece.
ואם בבהמה הטמאה וגו'. אֵין הַמִּקְרָא הַזֶּה מוּסָב עַל הַבְּכוֹר, שֶׁאֵין לוֹמַר בִּבְכוֹר בְּהֵמָה טְמֵאָה וּפָדָה בְּעֶרְכְּךָ, וַחֲמוֹר אֵין זֶה, שֶׁהֲרֵי אֵין פִּדְיוֹן פֶּטֶר חֲמוֹר אֶלָּא טָלֶה, וְהוּא מַתָּנָה לַכֹּהֵן, וְאֵינוֹ לְהֶקְדֵּשׁ, אֶלָּא הַכָּתוּב מוּסָב עַל הַהֶקְדֵּשׁ, שֶׁהַכָּתוּב שֶׁל מַעְלָה דִּבֵּר בְּפִדְיוֹן בְּהֵמָה טְהוֹרָה שֶׁהֻמְּמָה, וְכָאן דִּבֵּר בְּמַקְדִּישׁ בְּהֵמָה טְמֵאָה לְבֶדֶק הַבַּיִת:
Si se trata de un animal impuro, etc. Este versículo no se refiere al primogénito. No puede hablarse de redimir conforme a una valoración al primogénito de un animal impuro. Tampoco se refiere al primogénito de un burro, pues este solo se redime mediante un cordero que se entrega al kohén y no al Santuario. El versículo vuelve al tema general de los bienes consagrados. Anteriormente se habló de redimir un animal puro consagrado que adquirió un defecto; aquí se habla de quien consagra un animal impuro para el mantenimiento del Bet HaMikdash.
ופדה בערכך. כְּפִי מַה שֶּׁיַּעֲרִיכֶנָּה הַכֹּהֵן:
Lo redimirá conforme a tu valoración. Pagará el valor que determine el kohén.
ואם לא יגאל. עַל יְדֵי בְעָלִים:
Si no es redimido. Si el propietario original no lo redime.
ונמכר בערכך. לַאֲחֵרִים:
Será vendido conforme a tu valoración. Será vendido a otras personas por el valor fijado.
אך כל חרם וגו'. נֶחְלְקוּ רַבּוֹתֵינוּ בַּדָּבָר, יֵ"אֹ סְתָם חֲרָמִים לְהֶקְדֵּשׁ, וּמָה אֲנִי מְקַיֵּם כָּל חֵרֶם בְּיִשְׂרָאֵל לְךָ יִהְיֶה? בְּחֶרְמֵי כֹהֲנִים, שֶׁפֵּרֵשׁ וְאָמַר הֲרֵי זֶה חֵרֶם לַכֹּהֵן; וְיֵשׁ שֶׁאָמְרוּ, סְתָם חֲרָמִים לַכֹּהֵן (עי' ספרא; ערכין כ"ח):
Todo jérem, etc. Nuestros Sabios discreparon acerca de la regla de una declaración de jérem no especificada. Algunos dicen que todo jérem sin destinatario explícito pertenece al Santuario. Según ellos, el versículo «Todo jérem en Israel será para ti» se refiere únicamente al jérem de los kohanim, cuando la persona declara expresamente: «Esto será jérem para el kohén». Otros sostienen que todo jérem no especificado pertenece automáticamente al kohén.
לא ימכר ולא יגאל. אֶלָּא יִנָּתֵן לַכֹּהֵן: לְדִבְרֵי הָאוֹמֵר סְתָם חֲרָמִים לַכֹּהֲנִים, מְפֹרָשׁ מִקְרָא זֶה בִּסְתָם חֲרָמִים, וְהָאוֹמֵר סְתָם חֲרָמִים לְבֶדֶק הַבַּיִת, מְפָרֵשׁ מִקְרָא זֶה בְּחֶרְמֵי כֹהֲנִים — שֶׁהַכֹּל מוֹדִים שֶׁחֶרְמֵי כֹהֲנִים אֵין לָהֶם פִּדְיוֹן עַד שֶׁיָּבֹאוּ לְיַד כֹּהֵן וְחֶרְמֵי גָּבוֹהַּ נִפְדִּים:
No será vendido ni redimido. Debe entregarse al kohén. Según quien sostiene que un jérem no especificado pertenece a los kohanim, este versículo habla precisamente de ese caso. Según quien sostiene que pertenece al mantenimiento del Bet HaMikdash, el versículo se refiere a un jérem expresamente destinado a los kohanim. Todos coinciden en que el jérem de los kohanim no puede ser redimido antes de llegar a manos del kohén, mientras que el jérem destinado al Santuario sí puede ser redimido.
כל חרם קדש קדשים הוא. הָאוֹמֵר סְתָם חֲרָמִים לְבֶדֶק הַבַּיִת, מֵבִיא רְאָיָה מִכָּאן, וְהָאוֹמֵר סְתָם חֲרָמִים לַכֹּהֲנִים, מְפָרֵשׁ "כָּל חֵרֶם קֹדֶשׁ קָדָשִׁים הוּא" לְלַמֵּד שֶׁחֶרְמֵי כֹהֲנִים חָלִים עַל קָדְשֵׁי קָדָשִׁים וְעַל קָדָשִׁים קַלִּים, וְנוֹתֵן לַכֹּהֵן, כְּמוֹ שֶׁשָּׁנִינוּ בְמַסֶּכֶת עֲרָכִין (דף כ"ח), אִם נֵדֶר, נוֹתֵן דְּמֵיהֶן, וְאִם נְדָבָה, נוֹתֵן אֶת טוֹבָתָהּ:
Todo jérem es santidad suprema. Quien sostiene que un jérem no especificado pertenece al mantenimiento del Bet HaMikdash aporta este versículo como prueba. Quien sostiene que pertenece a los kohanim interpreta que enseña que una declaración de jérem para los kohanim puede recaer incluso sobre kodshei kodashim y kodashim kalim. Debe entonces entregarse al kohén el valor correspondiente. Como enseñamos en Arajin: si se trata de una ofrenda prometida mediante néder, entrega todo su valor; si es una nedavá, entrega únicamente el valor del beneficio que posee en ella.
מאדם. כְּגוֹן שֶׁהֶחֱרִים עֲבָדָיו וְשִׁפְחוֹתָיו הַכְּנַעֲנִים:
De una persona. Por ejemplo, cuando declara jérem sobre sus esclavos y esclavas cananeos.
כל חרם אשר יחרם וגו'. הַיּוֹצֵא לֵהָרֵג וְאָמַר אֶחָד עֶרְכּוֹ עָלַי, לֹא אָמַר כְּלוּם (ספרא; ערכין ו'):
Toda persona condenada a jérem, etc. Si alguien ha sido sentenciado a muerte y otra persona dice: «Asumo sobre mí su valoración», sus palabras no tienen efecto.
מות יומת. הֲרֵי הוֹלֵךְ לָמוּת, לְפִיכָךְ לֹא יִפָּדֶה — אֵין לוֹ לֹא דָמִים וְלֹא עֵרֶךְ:
Ciertamente morirá. Puesto que está destinado a morir, no puede ser redimido y no posee ni valor monetario ni valoración fija.
וכל מעשר הארץ. בְּמַעֲשֵׂר שֵׁנִי הַכָּתוּב מְדַבֵּר:
Todo diezmo de la tierra. La Escritura habla de maaser shení.
מזרע הארץ. דָּגָן:
De la semilla de la tierra. Se refiere a los cereales.
מפרי העץ. תִּירוֹשׁ וְיִצְהָר:
Del fruto del árbol. Se refiere al vino y al aceite.
לה' הוא. קְנָאוֹ הַשֵּׁם. וּמִשֻּׁלְחָנוֹ צִוָּה לְךָ לַעֲלוֹת וְלֶאֱכֹל בִּירוּשָׁלַיִם, כְּמוֹ שֶׁנֶּאֱמַר (דברים י"ד), וְאָכַלְתָּ לִפְנֵי ה' אֱלֹהֶיךָ, מַעְשַׂר דְּגָנְךָ תִּירֹשְׁךָ וְגוֹ' (עי' קידושין נ"ד):
Pertenece a Hashem. Hashem lo adquirió y desde Su mesa te ordenó llevarlo y comerlo en Yerushaláim, como está escrito: «Comerás delante de Hashem, tu Dios, el diezmo de tu grano, tu vino y tu aceite».
ממעשרו. וְלֹא מִמַּעְשַׂר חֲבֵרוֹ — הַפּוֹדֶה מַעֲשֵׂר שֶׁל חֲבֵרוֹ אֵין מוֹסִיף חֹמֶשׁ, וּמַה הִיא גְאֻלָּתוֹ? יִפְדֶנּוּ כְּדֵי לְהַתִּירוֹ בַאֲכִילָה בְכָל מָקוֹם, וְהַמָּעוֹת יַעֲלֶה וְיֹאכַל בִירוּשָׁלַיִם, כְּמוֹ שֶׁנֶּאֱמַר (דברים י"ד), וְנָתַתָּה בַּכָּסֶף וְגוֹ' (עי' קידושין כ"ד):
De su diezmo. De su propio maaser y no del maaser de otro. Quien redime el maaser shení de su compañero no añade una quinta parte. ¿En qué consiste la redención? Transfiere la santidad del producto al dinero, permitiendo que el alimento sea consumido en cualquier lugar. Después lleva el dinero a Yerushaláim y compra allí alimentos para comerlos, como está escrito: «Lo convertirás en dinero».
תחת השבט. כְּשֶׁבָּא לְעַשְּׂרָן, מוֹצִיאָן בַּפֶּתַח זֶה אַחַר זֶה, וְהָעֲשִֹירִי מַכֶּה בְּשֵׁבֶט צְבוּעָה בְסִקְרָא, לִהְיוֹת נִכָּר שֶׁהוּא מַעֲשֵׂר, כֵּן עוֹשֶׂה לִטְלָאִים וְלַעֲגָלִים שֶׁל כָּל שָׁנָה וְשָׁנָה (בכו' נ"ח):
Pasará bajo la vara. Para separar el diezmo de los animales, los hace salir uno tras otro por una abertura. Al décimo lo toca con una vara teñida de rojo, para que quede marcado y sea reconocido como maaser. Así se hace cada año con los corderos y los terneros.
יהיה קדש. לִקְרַב לַמִּזְבֵּחַ דָּמוֹ וְאֵמוּרָיו, וְהַבָּשָׂר נֶאֱכָל לַבְּעָלִים, שֶׁהֲרֵי לֹא נִמְנָה עִם שְׁאָר מַתְּנוֹת כְּהֻנָה, וְלֹא מָצִינוּ שֶׁיְּהֵא נָתוּן בְּשָׂרוֹ לַכֹּהֲנִים:
Será sagrado. Su sangre y sus grasas se ofrecen sobre el altar, mientras la carne es consumida por el propietario. No fue enumerado entre las demás dádivas de los kohanim, y no encontramos que su carne deba ser entregada a ellos.
לא יבקר וגו'. לְפִי שֶׁנֶּאֱמַר "וְכֹל מִבְחַר נִדְרֵיכֶם" (דברים י"ב), יָכוֹל יְהֵא בוֹרֵר וּמוֹצִיא אֶת הַיָּפֶה, תַּ"לֹ "לֹא יְבַקֵּר בֵּין טוֹב לָרַע" — בֵּין תָּם בֵּין בַּעַל מוּם חָלָה עָלָיו קְדֻשָּׁה — וְלֹא שֶׁיִּקְרַב בַּעַל מוּם, אֶלָּא יֵאָכֵל בְּתוֹרַת מַעֲשֵׂר וְאָסוּר לִגָּזֵז וְלֵעָבֵד (עי' בכורות י"ד):
No distinguirá, etc. Puesto que está escrito: «Todo lo mejor de vuestros votos», podría pensarse que debe elegir el animal más hermoso para el maaser. Por eso dice: «No distinguirá entre bueno y malo». La santidad recae tanto sobre un animal sin defecto como sobre uno defectuoso. El defectuoso no se ofrece en el altar, sino que se come bajo las leyes de maaser y está prohibido esquilarlo o utilizarlo para trabajar.
El estudiante lee sin distracciones; al tocar un pasaje abre comentarios, Rashí, Onkelos, notas privadas, preguntas, tarjetas y progreso guardado.
0
Pasajes
0%
ES
0
Refs
0
Guardado
Rashi on Leviticus 27