Sforno on Bereshit 44
Sforno on Bereshit 44:1
וְשִׂים כֶּסֶף אִישׁ בְּפִי אַמְתַּחְתּוֹ. בִּידִיעָתָם שֶׁתֹּאמַר לָהֶם שֶׁחָפַצְתִּי לְשַׁלֵּם לָהֶם טוֹבָה תְּמוּרַת הַצַּעַר שֶׁצִּעַרְתִּים.
Y pon el dinero de cada uno en la boca de su costal. Con conocimiento de ellos, para que les digas que quise pagarles un bien a cambio del sufrimiento que les causé.
Sforno on Bereshit 44:2
תָּשִׂים בְּפִי אַמְתַּחַת הַקָּטֹן. לִרְאוֹת אֵיךְ יִמְסְרוּ עַצְמָם עָלָיו כְּדֵי לְהַצִּילוֹ:
Ponla en la boca del costal del menor. Para ver cómo se entregarían por él con el fin de salvarlo.
Sforno on Bereshit 44:3
הֲלֹא זֶה אֲשֶׁר יִשְׁתֶּה אֲדֹנִי בּוֹ. הָיָה דְּבָרוֹ עִמָּהֶם כְּחוֹשֵׁב שֶׁיִּהְיוּ כֻּלָּם יוֹדְעִים הַדָּבָר.
¿No es esta aquella en la que bebe mi señor? Habló con ellos como si pensara que todos conocían el asunto.
Sforno on Bereshit 44:4
לָמָּה יְדַבֵּר אֲדֹנִי כַּדְּבָרִים הָאֵלֶּה? כְּמוֹ חוֹשֵׁד אֶת כֻּלָּנוּ:
¿Por qué habla mi señor palabras como estas? Como si sospechara de todos nosotros.
Sforno on Bereshit 44:5
גַּם עַתָּה כְדִבְרֵיכֶם כֵּן הוּא. אַף עַל פִּי שֶׁעַתָּה בָּזֶה הָעִנְיָן כֵּן הוּא הַדִּין כְּמוֹ שֶׁאֲמַרְתֶּם, בִּהְיוֹת הַגָּבִיעַ גְּבִיעַ הַשַּׁלִּיט אֲשֶׁר שִׁלֵּם לָכֶם טוֹבָה לְהָשִׁיב כַּסְפְּכֶם אִישׁ אֶל שַׂקּוֹ, מִכָּל מָקוֹם הָאִישׁ אֲשֶׁר יִמָּצֵא אִתּוֹ הוּא יִהְיֶה לִּי עֶבֶד וְלֹא כֻּלְּכֶם, וְגַם הוּא לֹא יָמוּת כְּמוֹ שֶׁהָיָה מִן הַדִּין.
También ahora, conforme a vuestras palabras, así es. Aunque ahora, en este asunto, la ley es como habéis dicho, ya que la copa es la copa del gobernante que os hizo el bien de devolver vuestro dinero cada uno a su saco; de todos modos, el hombre en cuyo poder sea hallada será mi esclavo, y no todos vosotros. Y tampoco él morirá, aunque así habría sido según la ley.
Sforno on Bereshit 44:6
וְאַתֶּם תִּהְיוּ נְקִיִּים. מֵעַבְדוּת וּמִכָּל עֹנֶשׁ אַחֵר:
Y vosotros quedaréis limpios. De esclavitud y de cualquier otro castigo.
Sforno on Bereshit 44:7
מָה הַמַּעֲשֶׂה הַזֶּה. שֶׁהָיָה בּוֹ רֶשַׁע עִם סִכְלוּת, שֶׁהָיָה לָכֶם לַחְשׁוֹב שֶׁלֹּא יַעֲלֶה זֶה בְּיֶדְכֶם.
¿Qué acto es este? Que contiene maldad junto con necedad, pues debisteis pensar que esto no os saldría bien.
Sforno on Bereshit 44:8
מַה נֹּאמַר לַאדֹנִי. לְהָשִׁיב עַל דְּבָרֶיךָ כְּשֶׁאָמַרְתָּ מָה הַמַּעֲשֶׂה הַזֶּה, כִּי אָמְנָם?
¿Qué diremos a mi señor? Para responder a tus palabras cuando dijiste: “¿Qué acto es este?”, pues ciertamente:
Sforno on Bereshit 44:9
מַה נְּדַבֵּר. לְהַכְחִישׁ שֶׁלֹּא עָשִׂינוּ זֹאת אַף עַל פִּי שֶׁהַדִּין עִמָּנוּ?
¿Qué hablaremos? Para negar que no hicimos esto, aunque la justicia esté de nuestro lado.
Sforno on Bereshit 44:10
וּמַה נִּצְטַדָּק. לְהוֹכִיחַ בְּמִישׁוֹר שֶׁהָיָה הַכֹּל תַּחְבּוּלָה לְהִתְעוֹלֵל?
¿Y cómo nos justificaremos? Para demostrar claramente que todo fue una artimaña para acusarnos.
Sforno on Bereshit 44:11
הָאֱלֹהִים מָצָא אֶת עֲוֺן עֲבָדֶיךָ. לֹא בִּשְׁבִיל זֶה אָנוּ נֶעֱנָשִׁים, שֶׁלֹּא חָטָאנוּ בָּזֶה כְּלָל, אֶלָּא בִּשְׁבִיל עָוֹן שֶׁעָשִׂינוּ לְיָמִים רִאשׁוֹנִים רָצָה הָאֵל לְהַעֲנִישֵׁנוּ לְהִפָּרַע מִמֶּנּוּ עַל יָדְךָ, עַל דֶּרֶךְ "מֵרְשָׁעִים יֵצֵא רֶשַׁע" (שמואל א כד:יד), כְּמַאֲמַר לוּלְיָנוּס וּפַפּוּס (איכה רבתי) בְּאָמְרָם: "אָנוּ הַרְבֵּה נִתְחַיַּבְנוּ מִיתָה לַמָּקוֹם, אֶלָּא הַרְבֵּה שְׁלוּחִים לַמָּקוֹם, נְמֵרִים וַאֲרָיוֹת שֶׁפּוֹגְעִים בָּנוּ, וְלֹא נִפְרָע מִמֶּנּוּ אֶלָּא עַל יָדְךָ שֶׁעָתִיד לִתְבּוֹעַ דָּמֵנוּ מִיָּדְךָ".
Dios ha hallado la culpa de tus siervos. No somos castigados por esto, pues en esto no pecamos en absoluto, sino por una culpa que cometimos en días anteriores. Dios quiso castigarnos y cobrarse de nosotros por medio de ti, conforme a: “De los malvados sale maldad” (I Shemuel 24:14), como dijeron Luliano y Papos en Eijá Rabat: “Nosotros hemos sido merecedores de mucha muerte ante el Omnipresente; pero el Omnipresente tiene muchos enviados: leopardos y leones que pueden encontrarnos, y no se cobró de nosotros sino por medio de ti, de quien en el futuro reclamará nuestra sangre”.
Sforno on Bereshit 44:12
חָלִילָה לִּי מֵעֲשׂוֹת זֹאת. שֶׁאֶהְיֶה אֲנִי הַשָּׁלִיחַ לְהִפָּרַע מִכֶּם מֵעֲוֹנוֹתֵיכֶם הַקּוֹדְמִים, כְּעִנְיַן "מֵרְשָׁעִים יֵצֵא רֶשַׁע" (שמואל א כד:יד), וְיָדִי לֹא תִהְיֶה בָּךְ. לֹא אֶקַּח לְעֶבֶד וְלֹא אַעֲנִישׁ זוּלָתִי הַחוֹטֵא אֵלַי עַתָּה בָּזֶה הַחֵטְא בִּלְבַד. חסלת פרשת מקץ.
Lejos esté de mí hacer esto. Que yo sea el enviado para cobrarme de vosotros por vuestros pecados anteriores, como en el concepto de “de los malvados sale maldad” (I Shemuel 24:14), y mi mano no estará contra ti. No tomaré como esclavo ni castigaré sino a quien pecó contra mí ahora, únicamente por este pecado. Concluye la parashá Miketz.
Sforno on Bereshit 44:13
וַיִּגַּשׁ אֵלָיו... יְדַבֶּר נָא עַבְדְּךָ דָבָר. מֵאַחַר שֶׁאָמַרְתָּ חָלִילָה לִּי מֵעֲשׂוֹת זֹאת, שֶׁלֹּא תַחְפֹּץ שֶׁתִּהְיֶה תַּקָּלָה עַל יָדְךָ אֲפִלּוּ לְחַיָּבִים.
Y Yehudá se acercó a él... Que hable ahora tu siervo una palabra. Puesto que dijiste: “Lejos esté de mí hacer esto”, es decir, que no deseas que ocurra un tropiezo por medio de ti, incluso tratándose de culpables.
Sforno on Bereshit 44:14
יְדַבֶּר נָא עַבְדְּךָ. לְהוֹדִיעֲךָ הַתַּקָּלָה שֶׁתֵּאָרַע עַל יָדְךָ אִם תַּעֲשֶׂה זֶה.
Que hable ahora tu siervo. Para informarte del tropiezo que ocurrirá por tu mano si haces esto.
Sforno on Bereshit 44:15
וְאַל יִחַר אַפְּךָ. בְּאָמְרִי אֵלֶיךָ שֶׁאַתָּה גָּרַמְתָּ זֹאת הַתַּקָּלָה עַל כָּרְחֵנוּ.
Y no se encienda tu ira. Cuando te diga que tú causaste este tropiezo contra nuestra voluntad.
Sforno on Bereshit 44:16
כִּי כָמוֹךָ כְּפַרְעֹה. כִּי מַה שֶׁאַטִּיחַ דְּבָרִים כְּנֶגְדְּךָ לֹא יִהְיֶה מִהְיוֹתִי בִּלְתִּי מַחְשִׁיב אוֹתְךָ, כִּי אָמְנָם אַתָּה חָשׁוּב בְּעֵינֵי כְּמוֹ פַּרְעֹה שֶׁהוּא הַמֶּלֶךְ.
Porque tú eres como el faraón. Pues el hecho de que diga palabras fuertes frente a ti no se debe a que no te considere importante; ciertamente, tú eres importante ante mis ojos como el faraón, que es el rey.
Sforno on Bereshit 44:17
וְאָבִיו אֲהֵבוֹ. יוֹתֵר מִכֻּלָּנוּ, וְלָכֵן לֹא הִנִּיחוֹ בָּרִאשׁוֹנָה לָבוֹא עִמָּנוּ, וְזֹאת הָיְתָה הַסִּבָּה שֶׁלֹּא הָיָה עִמָּנוּ אָז, לֹא שֶׁשְּׁלַחְנוּהוּ לְרַגֵּל כַּאֲשֶׁר חָשַׁבְתָּ:
Y su padre lo amaba. Más que a todos nosotros; por eso no le permitió venir con nosotros al principio. Esta fue la razón por la que entonces no estaba con nosotros, no que lo hubiéramos enviado a espiar, como pensaste.
Sforno on Bereshit 44:18
וְאָשִׂימָה עֵינִי עָלָיו. וְאֵין צָרִיךְ שֶׁיִּדְאַג אָבִיו לְשָׁלְחוֹ:
Y pondré mis ojos sobre él. Y su padre no tiene que preocuparse por enviarlo.
Sforno on Bereshit 44:19
לֹא יוּכַל הַנַּעַר לַעֲזֹב אֶת אָבִיו. כִּי מֵאָז שֶׁיַּעֲזֹב אֶת גַּעֲגוּעֵי אָבִיו וְהַסְבָּרַת פָּנָיו יִתְעַצֵּב וְנָפַל לְמִשְׁכָּב וְאָז יָמוּת:
El joven no puede dejar a su padre. Porque desde el momento en que deje el afecto de su padre y su rostro favorable, se entristecerá, caerá enfermo, y entonces morirá.
Sforno on Bereshit 44:20
וְעָזַב אֶת אָבִיו וָמֵת. וְעִם זֶה אָבִיו יָמוּת בְּלִי סָפֵק:
Y dejará a su padre y morirá. Y con esto, su padre morirá sin duda.
Sforno on Bereshit 44:21
אִם לֹא יֵרֵד. אַף עַל פִּי שֶׁשָּׁמַעְתָּ טַעֲנוֹתֵינוּ הָאֲמִתִּיּוֹת, גָּזַרְתָּ עָלֵינוּ בְּרָצוֹן פָּשׁוּט וּבִקְנָס שֶׁנְּבִיאֵהוּ:
Si no desciende. Aunque escuchaste nuestros argumentos verdaderos, decretaste sobre nosotros por simple voluntad y como penalidad que lo trajéramos.
Sforno on Bereshit 44:22
וַנַּגֶּד לוֹ אֵת דִּבְרֵי אֲדֹנִי. וְאַף עַל פִּי כֵן לֹא שָׁמַע לְשַׁלְּחוֹ אָז.
Y le contamos las palabras de mi señor. Y aun así no quiso enviarlo entonces.
Sforno on Bereshit 44:23
שׁוּבוּ שִׁבְרוּ לָנוּ. וּבְהֶכְרֵחַ הָרָעָב הִכְרַחְנוּהוּ לְשַׁלְּחוֹ, וּבְכָל זֹאת הֵעִיד בָּנוּ שֶׁאוּלַי לֹא נְבִיאֵהוּ אֵלָיו וְנִהְיֶה סִבַּת מִיתָתוֹ בְּיָגוֹן:
Volved, compradnos. Y por la necesidad del hambre lo obligamos a enviarlo. Y aun así nos advirtió que quizá no lo traeríamos de regreso a él y seríamos causa de su muerte por tristeza.
Sforno on Bereshit 44:24
וְעַתָּה כְּבוֹאִי וְהוֹרִידוּ עֲבָדֶיךָ. מֵאַחַר שֶׁהֵעִיד בָּנוּ הֵנָּה, כַּאֲשֶׁר יִהְיֶה כֵּן לֹא יְיוּחַס זֶה אֶל הַמִּקְרֶה, אֲבָל רָאוּי שֶׁיְּיוּחַס לָנוּ שֶׁעָשִׂינוּ זֹאת הַתַּקָּלָה בְּיָדַיִם, כְּעִנְיַן "בְּטֶרֶם תָּבוֹא הִשְׁמַעְתִּיךָ פֶּן תֹּאמַר עָצְבִּי עָשָׂם" (ישעיהו מח:ה).
Y ahora, cuando yo llegue y tus siervos hagan descender. Puesto que nos advirtió acerca de esto, si así ocurre, no será atribuido al azar, sino que será apropiado atribuirnos a nosotros que provocamos este tropiezo con nuestras propias manos, como en: “Antes de que sucediera te lo anuncié, para que no dijeras: mi ídolo lo hizo” (Yeshayahu 48:5).
Sforno on Bereshit 44:25
כִּי עַבְדְּךָ עָרַב. וְהַטַּעַם שֶׁיָּמוּת בִּרְאוֹתוֹ כִּי אֵין הַנַּעַר מִבִּלְתִּי שֶׁיִּשְׁאַל מַה הָיָה לוֹ, הוּא מִפְּנֵי שֶׁעַבְדְּךָ עָרֵב, וּמֵאַחַר שֶׁלֹּא אֲבִיאֶנּוּ יַחְשֹׁב שֶׁאָבַד בְּלִי סָפֵק, וְשֶׁבִּשְׁבִיל זֶה לֹא יָכֹלְתִּי לְקַיֵּם נִדְרִי.
Porque tu siervo salió fiador. Y la razón por la que morirá al ver que el joven no está, sin siquiera preguntar qué le ocurrió, es que tu siervo salió fiador. Y puesto que no lo traiga, pensará que sin duda se perdió, y que por eso no pude cumplir mi promesa.
Sforno on Bereshit 44:26
וְעַתָּה יֵשֶׁב נָא עַבְדְּךָ תַּחַת הַנַּעַר. לְפִיכָךְ אֲנִי מְבַקֵּשׁ לִהְיוֹת עֶבֶד תַּחְתָּיו, כְּדֵי שֶׁלֹּא אֶחְטָא לְאָבִי כָּל הַיָּמִים כְּמוֹ שֶׁקִּבַּלְתִּי עָלַי:
Y ahora, que tu siervo permanezca en lugar del joven. Por eso pido ser esclavo en su lugar, para no pecar contra mi padre todos los días, como acepté sobre mí.
Sforno on Bereshit 44:27
כִּי אֵיךְ אֶעֱלֶה. אַף עַל פִּי שֶׁחָשַׁבְתִּי שֶׁיִּצְטַעֵר עָלַי, טוֹב לִי שֶׁלֹּא אֶרְאֶנּוּ בְּאוֹתוֹ הַצַּעַר:
Porque ¿cómo subiré? Aunque pensé que él sufriría por mí, es mejor para mí no verlo en ese dolor.