Ketubot 23b
Ketubot 23b:1
מתני׳ שתי נשים שנשבו זאת אומרת נשביתי וטהורה אני וזאת אומרת נשביתי וטהורה אני אינן נאמנות ובזמן שהן מעידות זו את זו הרי אלו נאמנות:
Mishná: Dos mujeres fueron capturadas. Cada una dice: «Fui capturada, pero permanecí pura». No son creíbles. Cuando cada una testifica a favor de la otra, ambas son creíbles.
Ketubot 23b:2
גמ׳ ת"ר אני טמאה וחברתי טהורה נאמנת אני טהורה וחברתי טמאה אינה נאמנת אני וחברתי טמאה נאמנת על עצמה ואינה נאמנת על חברתה אני וחברתי טהורה נאמנת על חברתה ואינה נאמנת על עצמה
Guemará: Nuestros Sabios enseñaron: si una dice «Yo fui impurificada y mi compañera permaneció pura», es creíble. Si dice «Yo permanecí pura y mi compañera fue impurificada», no es creíble. Si dice «Mi compañera y yo fuimos impurificadas», es creíble respecto de sí misma, pero no respecto de su compañera. Si dice «Mi compañera y yo permanecimos puras», es creíble respecto de su compañera, pero no respecto de sí misma.
Ketubot 23b:3
אמר מר אני טהורה וחברתי טמאה אינה נאמנת היכי דמי אי דליכא עדים על עצמה אמאי לא מהימנא נשביתי וטהורה אני קאמרה אלא פשיטא דאיכא עדים
El Maestro dijo: «Si dice: “Yo permanecí pura y mi compañera fue impurificada”, no es creíble». ¿Cuál es el caso? Si no existen testigos de que ella fue capturada, ¿por qué no es creíble respecto de sí misma? Está diciendo: «Fui capturada y permanecí pura». Por lo tanto, debe haber testigos de la captura.
Ketubot 23b:4
אימא מציעתא אני וחברתי טמאה נאמנת על עצמה ואינה נאמנת על חברתה ואי דאיכא עדים אמאי לא מהימנא אלא פשיטא דליכא עדים
Considera la sección intermedia: «Mi compañera y yo fuimos impurificadas; es creíble respecto de sí misma, pero no respecto de su compañera». Si existen testigos de la captura, ¿por qué no sería creíble para prohibir también a la compañera? Evidentemente, allí no hay testigos.
Ketubot 23b:5
אימא סיפא אני וחברתי טהורה נאמנת על חברתה ואינה נאמנת על עצמה ואי דליכא עדים אעצמה אמאי לא מהימנא אלא פשיטא דאיכא עדים
Considera la última parte: «Mi compañera y yo permanecimos puras; es creíble respecto de su compañera, pero no respecto de sí misma». Si no hay testigos de la captura, ¿por qué no es creíble respecto de sí misma? Por lo tanto, allí sí hay testigos.
Ketubot 23b:6
רישא וסיפא דאיכא עדים מציעתא דליכא עדים אמר אביי אין רישא וסיפא דאיכא עדים מציעתא דליכא עדים
¿La primera y la última parte se refieren a un caso con testigos, mientras que la sección intermedia a un caso sin testigos? Abaye dijo: sí, esa es la explicación.
Ketubot 23b:7
רב פפא אמר כולה דאיכא עדים ואיכא עד אחד דקא אפיך אמרה אני טמאה וחברתי טהורה ואמר לה עד אחד את טהורה וחברתך טמאה איהי שויתא לנפשה חתיכה דאיסורא חברתה משתריא אפומא דידה
Rav Papa dijo: toda la baraita se refiere a un caso en que existen testigos de la captura y además un testigo contradice la declaración. Si una dice: «Yo fui impurificada y mi compañera permaneció pura», y un testigo le dice: «Tú permaneciste pura y tu compañera fue impurificada», ella se prohibió a sí misma mediante su propia declaración, mientras que su compañera queda permitida por el testimonio de ella.
Ketubot 23b:8
אני טהורה וחברתי טמאה ואמר לה עד אחד את טמאה וחברתך טהורה איהי כיון דאיכא עדים לאו כל כמינה חברתה משתריא אפומא דעד
Si dice: «Yo permanecí pura y mi compañera fue impurificada», y un testigo dice: «Tú fuiste impurificada y tu compañera permaneció pura», como existen testigos de la captura ella no puede permitirse mediante su propia afirmación; su compañera queda permitida por el testimonio del testigo.
Ketubot 23b:9
אני וחברתי טמאה ואמר לה עד אחד את וחברתך טהורה איהי שויתא לנפשה חתיכה דאיסורא חברתא משתריא אפומא דעד הא תו למה לי היינו רישא
Si dice: «Mi compañera y yo fuimos impurificadas», y un testigo dice: «Ambas permanecieron puras», ella se prohibió a sí misma por su declaración, mientras que su compañera queda permitida por el testigo. ¿Para qué se necesita este caso? Parece idéntico al primero.
Ketubot 23b:10
מהו דתימא הני תרוייהו טהורות נינהו והאי דקאמרה הכי (שופטים טז, ל) תמות נפשי עם פלשתים היא דקא עבדה קמ"ל
Podría haberse pensado que en realidad ambas permanecieron puras y que ella acusa a las dos con la intención de: «Muera mi alma con los filisteos», es decir, para perjudicar también a su compañera. La baraita enseña que su declaración sobre sí misma sigue siendo vinculante, mientras que no se le cree para perjudicar a la otra.
Ketubot 23b:11
אני וחברתי טהורה ואמר לה עד אחד את וחברתך טמאה איהי כיון דאיכא עדים לאו כל כמינה חברתה משתריא אפומא דידה הא תו למה לי היינו רישא דרישא
Si dice: «Mi compañera y yo permanecimos puras», y un testigo dice: «Ambas fueron impurificadas», como existen testigos de la captura ella no puede permitirse mediante su propia afirmación; su compañera queda permitida basándose en la declaración de ella. ¿Para qué se necesita este caso? Parece idéntico al primer caso de la baraita.
Ketubot 23b:12
מהו דתימא כי מהימנא במקום דפסלה נפשה אבל במקום דמכשרא נפשה אימא לא מהימנא קא משמע לן:
Podría haberse pensado que solamente es creíble respecto de su compañera cuando ella misma se descalifica, porque entonces no tiene interés personal en mentir; pero cuando se declara a sí misma apta, quizá no sea creíble sobre su compañera. Por eso se enseña que sí lo es.
Ketubot 23b:13
מתני׳ וכן שני אנשים זה אומר כהן אני וזה אומר כהן אני אינן נאמנין ובזמן שהן מעידין זה את זה הרי אלו נאמנין רבי יהודה אומר אין מעלין לכהונה על פי עד אחד אמר רבי אלעזר אימתי במקום שיש עוררין אבל במקום שאין עוררין מעלין לכהונה על פי עד אחד רשב"ג אומר משום רבי שמעון בן הסגן מעלין לכהונה על פי עד אחד:
Mishná: De manera semejante, si dos hombres dicen cada uno: «Soy kohén», no son creíbles por sí solos. Si cada uno testifica que el otro es kohén, son creíbles. Rabí Yehudá dice: no se eleva a una persona a la kehuná basándose en un solo testigo. Rabí Elazar dijo: ¿cuándo se aplica? Cuando existen personas que impugnan su linaje. Cuando no hay impugnaciones, se lo eleva a la kehuná basándose en un solo testigo. Rabán Shimón ben Gamliel dice en nombre de Rabí Shimón ben HaSegán: se eleva a una persona a la kehuná basándose en un solo testigo.
Ketubot 23b:14
גמ׳ כל הני למה לי צריכי דאי תנא מודה רבי יהושע משום דאיכא דררא דממונא אבל עדים דליכא דררא דממונא אימא לא
Guemará: ¿Por qué son necesarias todas estas Mishnayot sobre el principio de credibilidad? Si solamente se hubiera enseñado que Rabí Yehoshúa reconoce el principio respecto del campo, podría pensarse que allí se cree a la persona porque existe una cuestión monetaria que limita el riesgo de una mentira, pero que respecto de testigos, donde no existe una reclamación monetaria,
Ketubot 23b:15
ואי תנא עדים משום דלעלמא אבל איהו דלנפשיה
podría pensarse que no son creíbles. Y si solamente se hubiera enseñado el caso de los testigos, podría decirse que son creíbles porque testifican para otra persona; pero cuando alguien declara en su propio beneficio...
Ficha editorial de este texto