Mishnah Bekhorot 1
Mishnah Bekhorot 1:1
הַלּוֹקֵחַ עֻבַּר חֲמוֹרוֹ שֶׁל נָכְרִי, וְהַמּוֹכֵר לוֹ אַף עַל פִּי שֶׁאֵינוֹ רַשַּׁאי, וְהַמִּשְׁתַּתֵּף לוֹ, וְהַמְקַבֵּל מִמֶּנּוּ, וְהַנּוֹתֵן לוֹ בְקַבָּלָה, פָּטוּר מִן הַבְּכוֹרָה, שֶׁנֶּאֱמַר (במדבר ג), בְּיִשְׂרָאֵל, אֲבָל לֹא בַאֲחֵרִים. כֹּהֲנִים וּלְוִיִּם פְּטוּרִין מִקַּל וָחֹמֶר, אִם פָּטְרוּ שֶׁל יִשְׂרָאֵל בַּמִּדְבָּר, דִּין הוּא שֶׁיִּפְטְרוּ שֶׁל עַצְמָן:
Quien compra el feto de la burra de un gentil; quien le vende el feto de su propia burra, aunque no le está permitido hacerlo; quien se asocia con él en la propiedad; quien recibe de él el animal bajo un acuerdo de participación; o quien se lo entrega bajo ese tipo de acuerdo, está exento de la obligación del primogénito, pues está escrito: «En Israel», es decir, en Israel, pero no entre otros pueblos.
Los kohanim y los leviim están exentos mediante un razonamiento a fortiori: si sus animales eximieron a los primogénitos de Israel en el desierto, con mayor razón sus propios primogénitos estarán exentos.
Mishnah Bekhorot 1:2
פָּרָה שֶׁיָּלְדָה כְּמִין חֲמוֹר, וַחֲמוֹר שֶׁיָּלְדָה כְּמִין סוּס, פָּטוּר מִן הַבְּכוֹרָה, שֶׁנֶּאֱמַר פֶּטֶר חֲמוֹר פֶּטֶר חֲמוֹר, שְׁנֵי פְעָמִים, עַד שֶׁיְּהֵא הַיּוֹלֵד חֲמוֹר וְהַנּוֹלָד חֲמוֹר. וּמָה הֵם בַּאֲכִילָה. בְּהֵמָה טְהוֹרָה שֶׁיָּלְדָה כְּמִין בְּהֵמָה טְמֵאָה, מֻתָּר בַּאֲכִילָה. וּטְמֵאָה שֶׁיָּלְדָה כְּמִין בְּהֵמָה טְהוֹרָה, אָסוּר בַּאֲכִילָה, שֶׁהַיּוֹצֵא מֵהַטָּמֵא, טָמֵא. וְהַיּוֹצֵא מִן הַטָּהוֹר, טָהוֹר. דָּג טָמֵא שֶׁבָּלַע דָּג טָהוֹר, מֻתָּר בַּאֲכִילָה. וְטָהוֹר שֶׁבָּלַע דָּג טָמֵא, אָסוּר בַּאֲכִילָה, לְפִי שֶׁאֵינוֹ גִדּוּלָיו:
Si una vaca parió una criatura semejante a un asno, o una burra parió una criatura semejante a un caballo, se está exento de la obligación del primogénito.
La expresión «el que abre la matriz de un asno» aparece dos veces, para enseñar que tanto la madre que pare como la cría nacida deben ser asnos.
¿Cuál es la ley respecto de su consumo?
Si un animal puro pare una criatura semejante a un animal impuro, la cría está permitida para el consumo.
Si un animal impuro pare una criatura semejante a un animal puro, la cría está prohibida, porque lo que procede de lo impuro es impuro y lo que procede de lo puro es puro.
Si un pez impuro se tragó un pez puro, el pez puro está permitido para el consumo.
Si un pez puro se tragó un pez impuro, el pez impuro está prohibido, porque no se desarrolló dentro del pez que lo tragó.
Mishnah Bekhorot 1:3
חֲמוֹר שֶׁלֹּא בִכְּרָה, וְיָלְדָה שְׁנֵי זְכָרִים, נוֹתֵן טָלֶה אֶחָד לַכֹּהֵן. זָכָר וּנְקֵבָה, מַפְרִישׁ טָלֶה אֶחָד לְעַצְמוֹ. שְׁתֵּי חֲמוֹרִים שֶׁלֹּא בִכְּרוּ, וְיָלְדוּ שְׁנֵי זְכָרִים, נוֹתֵן שְׁנֵי טְלָיִים לַכֹּהֵן. זָכָר וּנְקֵבָה, אוֹ שְׁנֵי זְכָרִים וּנְקֵבָה, נוֹתֵן טָלֶה אֶחָד לַכֹּהֵן. שְׁתֵּי נְקֵבוֹת וְזָכָר אוֹ שְׁנֵי זְכָרִים וּשְׁתֵּי נְקֵבוֹת, אֵין כָּאן לַכֹּהֵן כְּלוּם:
Si una burra que todavía no había parido da a luz dos machos, su dueño entrega un cordero al kohén.
Si da a luz un macho y una hembra, separa un cordero para sí mismo, pues existe duda acerca de cuál nació primero.
Si dos burras que todavía no habían parido dan a luz dos machos, entrega dos corderos al kohén.
Si dan a luz un macho y una hembra, o dos machos y una hembra, entrega un cordero al kohén.
Si dan a luz dos hembras y un macho, o dos machos y dos hembras, el kohén no recibe nada.
Mishnah Bekhorot 1:4
אַחַת בִּכְּרָה וְאַחַת שֶׁלֹּא בִכְּרָה וְיָלְדוּ שְׁנֵי זְכָרִים, נוֹתֵן טָלֶה אֶחָד לַכֹּהֵן. זָכָר וּנְקֵבָה, מַפְרִישׁ טָלֶה אֶחָד לְעַצְמוֹ, שֶׁנֶּאֱמַר (שמות לד), וּפֶטֶר חֲמוֹר תִּפְדֶּה בְשֶׂה, מִן הַכְּבָשִׂים וּמִן הָעִזִּים, זָכָר וּנְקֵבָה, גָּדוֹל וְקָטָן, תָּמִים וּבַעַל מוּם. וּפוֹדֶה בוֹ פְּעָמִים הַרְבֵּה. נִכְנָס לַדִּיר לְהִתְעַשֵּׂר. וְאִם מֵת, נֶהֱנִים בּוֹ:
Si una de las burras ya había parido y la otra todavía no, y entre ambas dan a luz dos machos, entrega un cordero al kohén.
Si dan a luz un macho y una hembra, separa un cordero para sí mismo.
Está escrito: «El primogénito del asno redimirás con un cordero».
Puede utilizarse para la redención tanto una oveja como una cabra, macho o hembra, grande o pequeña, sin defecto o con defecto.
El mismo cordero puede utilizarse para varias redenciones sucesivas, mientras permanezca en posesión de su dueño.
También entra en el corral para ser contado en el diezmo de animales.
Si muere, puede obtenerse beneficio de su cadáver.
Mishnah Bekhorot 1:5
אֵין פּוֹדִים לֹא בָעֵגֶל, וְלֹא בַחַיָּה, וְלֹא בַשְּׁחוּטָה, וְלֹא בַטְּרֵפָה, וְלֹא בַכִּלְאַיִם, וְלֹא בַכּוֹי. רַבִּי אֶלְעָזָר מַתִּיר בַּכִּלְאַיִם מִפְּנֵי שֶׁהוּא שֶׂה, וְאוֹסֵר בַּכּוֹי מִפְּנֵי שֶׁהוּא סָפֵק. נְתָנוֹ לַכֹּהֵן, אֵין הַכֹּהֵן רַשַּׁאי לְקַיְּמוֹ עַד שֶׁיַּפְרִישׁ שֶׂה תַחְתָּיו:
No se redime el primogénito de un asno con un ternero, un animal salvaje, un animal ya sacrificado, una terefá, un animal híbrido ni un koy.
Rabí Elazar permite utilizar un híbrido de oveja y cabra, porque se considera «seh», pero prohíbe utilizar un koy, porque su clasificación es dudosa.
Si el propietario entregó el asno primogénito directamente al kohén, el kohén no puede conservarlo sin antes separar un cordero para redimirlo.
Mishnah Bekhorot 1:6
הַמַּפְרִישׁ פִּדְיוֹן פֶּטֶר חֲמוֹר וּמֵת, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר, חַיָּבִין בְּאַחֲרָיוּתוֹ, כַּחֲמֵשׁ סְלָעִים שֶׁל בֵּן. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֵין חַיָּבִין בְּאַחֲרָיוּתוֹ, כְּפִדְיוֹן מַעֲשֵׂר שֵׁנִי. הֵעִיד רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ וְרַבִּי צָדוֹק עַל פִּדְיוֹן פֶּטֶר חֲמוֹר שֶׁמֵּת, שֶׁאֵין כָּאן לַכֹּהֵן כְּלוּם. מֵת פֶּטֶר חֲמוֹר, רַבִּי אֱלִיעֶזֶר אוֹמֵר, יִקָּבֵר, וּמֻתָּר בַּהֲנָאָתוֹ שֶׁל טָלֶה. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֵינוֹ צָרִיךְ לְהִקָּבֵר, וְהַטָּלֶה לַכֹּהֵן:
Si alguien separó un cordero para redimir al primogénito de un asno y el cordero murió:
Rabí Eliezer dice que el propietario es responsable de reemplazarlo, del mismo modo que es responsable de los cinco selaim destinados a la redención de su hijo.
Los Sabios dicen que no es responsable, como ocurre con el dinero destinado a redimir el segundo diezmo.
Rabí Yehoshúa y Rabí Tzadok testificaron respecto de un cordero separado para la redención de un primogénito de asno que murió: el kohén no tiene derecho a recibir nada.
Si murió el asno primogénito antes de la redención, Rabí Eliezer dice que debe enterrarse, pero está permitido obtener beneficio del cordero que había sido separado.
Los Sabios dicen que el asno no necesita ser enterrado y que el cordero pertenece al kohén.
Mishnah Bekhorot 1:7
לֹא רָצָה לִפְדּוֹתוֹ, עוֹרְפוֹ בְקוֹפִיץ מֵאַחֲרָיו וְקוֹבְרוֹ. מִצְוַת פְּדִיָּה קוֹדֶמֶת לְמִצְוַת עֲרִיפָה, שֶׁנֶּאֱמַר (שמות יג), וְאִם לֹא תִפְדֶּה וַעֲרַפְתּוֹ. מִצְוַת יְעִידָה קוֹדֶמֶת לְמִצְוַת פְּדִיָּה, שֶׁנֶּאֱמַר (שם כא), אֲשֶׁר לֹא יְעָדָהּ וְהֶפְדָּהּ. מִצְוַת יִבּוּם קוֹדֶמֶת לְמִצְוַת חֲלִיצָה, בָּרִאשׁוֹנָה, שֶׁהָיוּ מִתְכַּוְּנִין לְשֵׁם מִצְוָה. וְעַכְשָׁיו שֶׁאֵין מִתְכַּוְּנִין לְשֵׁם מִצְוָה, אָמְרוּ מִצְוַת חֲלִיצָה קוֹדֶמֶת לְמִצְוַת יִבּוּם. מִצְוַת גְּאֻלָּה בָּאָדוֹן הוּא קוֹדֵם לְכָל אָדָם, שֶׁנֶּאֱמַר (ויקרא כז), וְאִם לֹא יִגָּאֵל וְנִמְכַּר בְּעֶרְכֶּךְ:
Si el propietario no desea redimir al primogénito del asno, debe quebrarle la nuca por detrás con un hacha y enterrarlo.
El mandamiento de redimirlo precede al de quebrarle la nuca, como está escrito: «Y si no lo redimes, le quebrarás la nuca».
El mandamiento de designar a una esclava hebrea como esposa precede al de permitir su redención, como está escrito: «Si no la designa, permitirá que sea redimida».
Originalmente, el mandamiento de yibum precedía al de jalitzá, porque las personas actuaban con intención de cumplir el mandamiento.
Ahora que no siempre actúan con esa intención, se estableció que la jalitzá preceda al yibum.
En la redención de un campo consagrado, el propietario original tiene prioridad sobre cualquier otra persona, como está escrito: «Y si no fuera redimido, será vendido conforme a tu valoración».
Ficha editorial de este texto