Avodá Zará 4b
Avodá Zará 4b:1
(במדבר כד, טז) ויודע דעת עליון אפשר דעת בהמתו לא הוה ידע דעת עליון מי הוה ידע
(Números 24:16): «Y conoce el conocimiento del Altísimo». ¿Es posible? ¡Ni siquiera conocía el pensamiento de su propia bestia! ¿Cómo podía conocer el conocimiento del Altísimo?
Avodá Zará 4b:2
מאי דעת בהמתו לא הוה ידע בעידנא דחזו ליה דהוה רכיב אחמריה אמרו ליה מאי טעמא לא רכבתא אסוסיא אמר להו ברטיבא שדאי ליה מיד ותאמר האתון הלא אנכי אתונך אמר לה לטעינא בעלמא
¿Qué significa que no conocía el pensamiento de su bestia? Cuando lo vieron montando sobre su asna, le preguntaron: ¿Por qué no montas un caballo? Les respondió: Lo dejé pastando. Inmediatamente, el asna dijo: «¿No soy yo tu asna?». Bilam le dijo: Solo te uso para cargar cosas.
Avodá Zará 4b:3
אמרה ליה אשר רכבת עלי אמר לה אקראי בעלמא אמרה ליה מעודך ועד היום הזה ולא עוד אלא שאני עושה לך רכיבות ביום ואישות בלילה כתיב הכא ההסכן הסכנתי וכתיב התם (מלכים א א, ב) ותהי לו סוכנת
Ella le dijo: «Sobre la cual has montado». Él respondió: Solo ocasionalmente. Ella dijo: «Desde que existes hasta hoy». Y no solo eso, sino que te sirvo como montura de día y como mujer de noche. Aquí está escrito «¿acaso acostumbré [haskén hiskanti]?», y allí está escrito (I Reyes 1:2): «Y ella será para él cuidadora [sojénet]».
Avodá Zará 4b:4
אלא מאי ויודע דעת עליון שהיה יודע לכוין אותה שעה שהקב"ה כועס בה והיינו דקאמר להו נביא (מיכה ו, ה) עמי זכר נא מה יעץ בלק מלך מואב ומה ענה אותו בלעם בן בעור מן השטים ועד הגלגל למען דעת צדקות ה'
Entonces, ¿qué significa «y conoce el conocimiento del Altísimo»? Que sabía calcular el instante en que el Santo, bendito sea, se indigna. Esto es lo que el profeta les dijo (Miqueas 6:5): «Pueblo Mío, recuerda lo que aconsejó Balak, rey de Moab, y lo que le respondió Bilam ben Beor, desde Shitim hasta Guilgal, para que conozcas las bondades de Hashem».
Avodá Zará 4b:5
א"ר אלעזר אמר להן הקב"ה לישראל עמי ראו כמה צדקות עשיתי עמכם שלא כעסתי עליכם כל אותן הימים שאם כעסתי עליכם לא נשתייר מעובדי כוכבים משונאיהם של ישראל שריד ופליט והיינו דקאמר ליה בלעם לבלק (במדבר כג, ח) מה אקב לא קבה אל ומה אזעם לא זעם ה'
Rabí Elazar dijo: El Santo, bendito sea, dijo a Israel: Pueblo Mío, ved cuántos actos de justicia hice con vosotros al no indignarme durante todos aquellos días. Si Me hubiera indignado, de los enemigos de Israel no habría quedado superviviente ni fugitivo. Esto es lo que Bilam dijo a Balak (Números 23:8): «¿Cómo maldeciré si Dios no maldice? ¿Cómo mostraré ira si Hashem no se ha indignado?».
Avodá Zará 4b:6
וכמה זעמו רגע וכמה רגע אמר אמימר ואיתימא רבינא רגע כמימריה ומנלן דרגע הוה ריתחיה דכתיב (תהלים ל, ו) כי רגע באפו חיים ברצונו ואיבעית אימא מהכא (ישעיהו כו, כ) חבי כמעט רגע עד יעבור זעם
¿Cuánto dura Su indignación? Un instante. ¿Cuánto es un instante? Ameimar —y algunos dicen Ravina— dijo: El tiempo que toma pronunciar la palabra «rega», instante. ¿De dónde sabemos que Su ira dura un instante? Porque está escrito (Salmos 30:6): «Su ira dura un instante; Su favor, toda una vida». También puede aprenderse de (Isaías 26:20): «Escóndete por un breve instante, hasta que pase la indignación».
Avodá Zará 4b:7
אימת רתח אמר אביי בתלת שעי קמייתא כי חיורא כרבלתא דתרנגולא כל שעתא ושעתא מחוור חיורא כל שעתא אית ביה סורייקי סומקי ההיא שעתא לית ביה סורייקי סומקי
¿Cuándo se indigna? Abaye dijo: Durante las primeras tres horas del día, cuando la cresta del gallo se vuelve completamente blanca. La Guemará pregunta: Su cresta se vuelve blanca a cada momento. Responde: En los demás momentos tiene pequeñas vetas rojas; en aquel instante no tiene vetas rojas.
Avodá Zará 4b:8
רבי יהושע בן לוי הוה מצער ליה ההוא מינא [בקראי יומא חד] נקט תרנגולא [ואוקמיה בין כרעיה דערסא] ועיין ביה סבר כי מטא ההיא שעתא אלטייה כי מטא ההיא שעתא נימנם
Había un min que molestaba a Rabí Yehoshúa ben Leví citando versículos. Un día, Rabí Yehoshúa ben Leví tomó un gallo, lo colocó entre las patas de su cama y lo observó. Pensó: Cuando llegue aquel instante, lo maldeciré. Cuando llegó el instante, se adormeció.
Avodá Zará 4b:9
אמר שמע מינה לאו אורח ארעא למיעבד הכי [ורחמיו על כל מעשיו כתיב] וכתיב (משלי יז, כו) גם ענוש לצדיק לא טוב
Dijo: De aquí se aprende que no es correcto actuar de ese modo, pues está escrito: «Su misericordia está sobre todas Sus obras»; y también (Proverbios 17:26): «Tampoco es bueno castigar al justo».
Avodá Zará 4b:10
תנא משמיה דר"מ בשעה שהמלכים מניחין כתריהן בראשיהן ומשתחוין לחמה מיד כועס [הקב"ה] אמר רב יוסף לא ליצלי איניש צלותא דמוספי בתלת שעי קמייתא דיומא ביומא קמא דריש שתא ביחיד דלמא כיון דמפקיד דינא דלמא מעייני בעובדיה ודחפו ליה מידחי
Se enseñó en nombre de Rabí Meir: Cuando los reyes se colocan las coronas sobre la cabeza y se inclinan ante el sol, el Santo, bendito sea, se indigna de inmediato. Rav Yosef dijo: Una persona no debe rezar la oración de Musaf durante las primeras tres horas del primer día de Rosh Hashaná estando sola, porque, como en ese momento se inicia el juicio, podrían examinar sus actos y rechazarla.
Avodá Zará 4b:11
אי הכי דצבור נמי דצבור נפישא זכותיה אי הכי דיחיד דצפרא נמי לא כיון דאיכא צבורא דקא מצלו לא קא מדחי
Si es así, tampoco debería hacerlo la comunidad. La comunidad posee numerosos méritos. Si es así, un individuo tampoco debería rezar Shajarit. Como la comunidad está rezando en ese momento, él no es rechazado.
Avodá Zará 4b:12
והא אמרת שלש ראשונות הקב"ה יושב ועוסק בתורה איפוך
¿Pero no dijiste que durante las primeras tres horas el Santo, bendito sea, se sienta y se ocupa de la Torá? Invierte el orden: durante las primeras tres juzga y durante las segundas se ocupa de la Torá.
Avodá Zará 4b:13
ואיבעית אימא לעולם לא תיפוך תורה דכתיב בה אמת דכתיב (משלי כג, כג) אמת קנה ואל תמכור אין הקב"ה עושה לפנים משורת הדין דין דלא כתיב ביה אמת הקב"ה עושה לפנים משורת הדין:
Otra posibilidad es que no sea necesario invertirlo. Respecto de la Torá está escrito «verdad», como está dicho (Proverbios 23:23): «Compra la verdad y no la vendas»; por ello, el Santo, bendito sea, no actúa más allá de la estricta justicia. Respecto del juicio no está escrito «verdad», y el Santo, bendito sea, actúa más allá de la estricta justicia.
Avodá Zará 4b:14
יום מעיד טרף בעגל סימן: גופא אמר רבי יהושע בן לוי מאי דכתיב (דברים ז, יא) אשר אנכי מצוך היום לעשותם היום לעשותם ולא למחר לעשותם היום לעשותם ולא היום ליטול שכרן
Mnemotecnia: día, testifica, despedaza, becerro. Volviendo al asunto: Rabí Yehoshúa ben Leví dijo acerca del versículo (Deuteronomio 7:11): «Que Yo te ordeno hoy para cumplirlas»: hoy es para cumplirlas, y no mañana; hoy es para cumplirlas, y no hoy para recibir su recompensa.
Avodá Zará 4b:15
אמר רבי יהושע בן לוי כל מצות שישראל עושין בעולם הזה באות ומעידות אותם לעולם הבא שנאמר (ישעיהו מג, ט) יתנו עידיהם ויצדקו ישמעו ויאמרו אמת יתנו עידיהם ויצדקו אלו ישראל ישמעו ויאמרו אמת אלו עובדי כוכבים
Rabí Yehoshúa ben Leví dijo: Todas las mitzvot que Israel cumple en este mundo vienen y testifican a su favor en el Mundo Venidero, como está dicho (Isaías 43:9): «Que presenten sus testigos y sean justificados; que oigan y digan: Es verdad». «Que presenten sus testigos y sean justificados» se refiere a Israel; «que oigan y digan: Es verdad» se refiere a los idólatras.
Avodá Zará 4b:16
ואמר רבי יהושע בן לוי כל מצות שישראל עושין בעולם הזה באות וטורפות אותם לעובדי כוכבים לעולם הבא על פניהם שנאמר (דברים ד, ו) ושמרתם ועשיתם כי היא חכמתכם ובינתכם לעיני העמים נגד העמים לא נאמר אלא לעיני העמים מלמד שבאות וטורפות לעובדי כוכבים על פניהם לעוה"ב
Rabí Yehoshúa ben Leví también dijo: Todas las mitzvot que Israel cumple en este mundo vienen en el Mundo Venidero y golpean a los idólatras en el rostro, como está dicho (Deuteronomio 4:6): «Las guardaréis y las cumpliréis, porque esta es vuestra sabiduría y vuestro entendimiento ante los ojos de los pueblos». No dice «frente a los pueblos», sino «ante los ojos de los pueblos»; esto enseña que vienen y golpean a los idólatras en el rostro en el Mundo Venidero.
Avodá Zará 4b:17
וא"ר יהושע בן לוי לא עשו ישראל את העגל אלא ליתן פתחון פה לבעלי תשובה שנאמר (דברים ה, כו) מי יתן והיה לבבם זה להם ליראה אותי כל הימים וגו'
Rabí Yehoshúa ben Leví también dijo: Israel no hizo el becerro de oro sino para abrir una puerta a quienes desean hacer teshuvá, como está dicho (Deuteronomio 5:26): «¡Ojalá conservaran siempre este corazón para temerme todos los días!».
Avodá Zará 4b:18
והיינו דא"ר יוחנן משום ר"ש בן יוחאי לא דוד ראוי לאותו מעשה ולא ישראל ראוין לאותו מעשה לא דוד ראוי לאותו מעשה דכתיב (תהלים קט, כב) ולבי חלל בקרבי
Esto es lo que Rabí Yojanán dijo en nombre de Rabí Shimón ben Yojai: David no era apto para aquel acto, e Israel no era apto para aquel acto. David no era apto para aquel acto, pues está escrito (Salmos 109:22): «Mi corazón está vacío dentro de mí».
Avodá Zará 4b:19
ולא ישראל ראוין לאותו מעשה דכתיב מי יתן והיה לבבם זה להם ליראה אותי כל הימים אלא למה עשו
Israel tampoco era apto para aquel acto, pues está escrito: «¡Ojalá conservaran siempre este corazón para temerme todos los días!». Entonces, ¿por qué lo hicieron?
Ficha editorial de este texto