Ievamot 36a:1
דכל העולה ליבום עולה לחליצה וכל שאין עולה ליבום אינו עולה לחליצה
que toda mujer apta para yibum es apta para jalitzá, y quien no es apta para yibum tampoco es apta para jalitzá.
דכל העולה ליבום עולה לחליצה וכל שאין עולה ליבום אינו עולה לחליצה
que toda mujer apta para yibum es apta para jalitzá, y quien no es apta para yibum tampoco es apta para jalitzá.
אלא אמר רבא הכי קאמר הכונס יבמתו ונמצאת מעוברת הרי זו לא תנשא צרתה שמא יהא ולד בן קיימא וביאת מעוברת לא שמה ביאה וחליצת מעוברת לא שמה חליצה והולד אינו פוטר עד שיצא לאויר העולם
Por eso Rabá dijo: así debe entenderse: quien toma a su yevamá y descubre que está embarazada, la esposa rival no debe casarse por temor a que el hijo sea viable; la unión con una embarazada no se considera unión válida, ni su jalitzá se considera jalitzá válida, y el hijo no exime hasta que nazca.
תניא כוותיה דרבא הכונס יבמתו ונמצאת מעוברת הרי זו לא תנשא צרתה שמא יהא ולד בן קיימא ואין ביאה וחליצה פוטרת אלא ולד פוטר והולד אין פוטרה עד שיצא לאויר העולם
Se enseñó en apoyo de Rabá: quien toma a su yevamá y descubre que está embarazada, la esposa rival no debe casarse por temor a que el hijo sea viable; ni la unión ni la jalitzá la eximen, sino que el hijo la exime, y no lo hace hasta nacer.
טעמא דשמא יהא ולד בן קיימא הוא הא לא הוי ולד בן קיימא מיפטר צרתה לימא תיהוי תיובתא דר"ל
La razón es el temor a que el hijo sea viable; de no ser viable, la esposa rival quedaría exenta. ¿Acaso no constituye esto una refutación de Resh Lakish?
אמר לך ר"ל הכי קתני הכונס יבמתו ונמצאת מעוברת הרי זו לא תנשא צרתה שמא לא יהא הולד בן קיימא וחליצת מעוברת לא שמה חליצה וביאת מעוברת לא שמה ביאה
Resh Lakish podría decirte que así se enseña: quien toma a su yevamá y descubre que está embarazada, la esposa rival no debe casarse por temor a que el hijo no sea viable, pues ni la jalitzá ni la unión realizadas durante el embarazo son válidas.
וא"ת הלך אחר רוב נשים ורוב נשים ולד מעליא ילדן ולד אין פוטר עד שיצא לאויר העולם
Y si dices: «Sigamos a la mayoría de las mujeres, que dan a luz hijos viables», se responde que el hijo no exime hasta salir al mundo.
א"ר אלעזר אפשר איתא להא דריש לקיש ולא תנן לה במתניתין נפק דק ואשכח דתנן האשה שהלך בעלה וצרתה למדינת הים ובאו ואמרו לה מת בעלך הרי זו לא תנשא ולא תתייבם עד שתדע שמא מעוברת היא צרתה
Rabí Elazar dijo: ¿será posible que la opinión de Resh Lakish sea correcta y que no exista una mishná que la enseñe? Investigó y encontró lo que estudiamos: si el esposo de una mujer y su esposa rival viajaron a ultramar y le comunican que su esposo murió, ella no puede casarse ni realizar el yibum hasta averiguar si la esposa rival está embarazada.
בשלמא יבומי לא שמא יהא ולד בן קיימא ויפגע באיסור אשת אח דאורייתא אלא לא תחלוץ אמאי בשלמא תחלוץ בתוך ט' ותנשא בתוך ט' לא היינו ספק
Se entiende que no haga el yibum, porque el hijo podría ser viable y ella incurriría en la prohibición bíblica de la esposa del hermano. Pero ¿por qué no puede hacer jalitzá? Si hace jalitzá dentro de los nueve meses y se casa antes de los nueve, en efecto existe una duda.
אלא תחלוץ בתוך תשעה ותנשא לאחר תשעה
Pero ¿por qué no hacer jalitzá dentro de los nueve meses y casarse después de los nueve?
ולטעמיך תחלוץ ותנשא לאחר ט'
Y según tu razonamiento, ¿por qué no hacer jalitzá y casarse después de los nueve meses?
אלא בר מינה דההיא דאביי בר אבא ורב חיננא בר אביי דאמרי תרוייהו שמא יהא ולד בן קיימא ונמצא אתה מצריכה כרוז לכהונה
Dejemos a un lado esa mishná, pues Abayé bar Abá y Rav Jinana bar Abayé dijeron ambos: podría nacer un hijo viable, de modo que habría que hacer una proclamación pública que aclarase que ella está permitida a un kohén.
ולצרכה דלמא איכא איניש דהוי בחליצה ולא הוי בהכרזה ואתי למימר קשרי חלוצה לכהן
¿Y por qué no hacer esa proclamación? Porque puede haber alguien presente en la jalitzá que no oiga el anuncio, y llegue a decir que se permitió a una jalutzá casarse con un kohén.
א"ל אביי מידי לא תחלוץ ולא תתייבם קתני לא תנשא ולא תתייבם קתני בלא חליצה אבל אי חליץ לה הכי נמי דשריא
Abayé le respondió: ¿acaso enseña «no hará jalitzá ni yibum»? Enseña «no se casará ni hará yibum», es decir, no se casará sin jalitzá; pero si se le hizo jalitzá, ciertamente queda permitida.
תניא כוותיה דריש לקיש החולץ למעוברת והפילה צריכה חליצה מן האחין
Se enseñó en apoyo de Resh Lakish: quien efectúa jalitzá con una embarazada que después aborta necesita otra jalitzá de los hermanos.
אמר רבא הלכתא כוותיה דר"ל בהני תלת חדא הא דאמרן אידך דתנן המחלק נכסיו על פיו ריבה לאחד ומיעט לאחד והשוה להם את הבכור דבריו קיימין
Rabá dijo: la halajá sigue a Resh Lakish en estos tres asuntos. Uno es el que acabamos de exponer. Otro es lo estudiado: quien distribuye verbalmente sus bienes, dando más a un hijo y menos a otro, e igualando al primogénito con los demás, ha formulado una disposición válida.
ואם אמר משום ירושה לא אמר כלום כתב בין בתחלה בין בסוף בין באמצע משום מתנה דבריו קיימין
Pero si dijo que lo hacía por derecho hereditario, sus palabras carecen de efecto. Si lo escribió como una donación, ya fuera al comienzo, al final o en medio del documento, sus palabras son válidas.
יבמות ל״ו א
16 pasajes·100% en español
Toca un pasaje para subrayarlo, comentarlo o abrir sus mefarshim.
Texto hebreo: Wikisource Talmud Bavli — licencia CC BY-SA
Fuente hebrea: Wikisource Talmud Bavli.
Estado de la traducción: Traducción española revisada y publicada.
Última revisión editorial: 27 de octubre de 2026.