Kitzur Shulchan Arukh 56
Kitzur Shulchan Arukh 56:1
טָעָה וּבֵרַךְ עַל לֶחֶם גָּמוּר בּוֹרֵא מִינֵי מְזוֹנוֹת אוֹ עַל פַּת כִּיסְנִין הַמּוֹצִיא, יָצָא. אֲבָל אִם בֵּרֵךְ עַל תַּבְשִׁיל אֲפִלּוּ מִמִּינֵי דָּגָן הַמּוֹצִיא, לֹא יָצָא (חיי"א כלל נ"ח) טָעָה וּבֵרַךְ עַל עֲנָבִים בּוֹרֵא פְּרִי הַגָּפֶן, יָצָא. וְכֵן אִם טָעָה בִּבְרָכָה אַחֲרוֹנָה וּבֵרַךְ עַל הַגֶּפֶן, יָצָא. שֶׁהֲרֵי גַּם הָעֲנָבִים פְּרִי הַגֶּפֶן הֵם (ר"ח).
Si se equivocó y pronunció «Boré minei mezonot» sobre verdadero pan, o «Hamotzí» sobre pat habá bekisnin, cumplió con su obligación. Pero si pronunció «Hamotzí» sobre una comida cocida, incluso si está hecha de una de las cinco especies de cereal, no cumplió —Jaié Adam, regla 58—. Si pronunció por error «Boré perí haguefen» sobre uvas, cumplió. También si, en la bendición posterior, dijo «Al haguefen», cumplió, pues las uvas también son fruto de la vid —capítulo 208—:
Kitzur Shulchan Arukh 56:2
טָעָה וּבֵרַךְ עַל פְּרִי הָעֵץ בּוֹרֵא פְּרִי הָאֲדָמָה, אוֹ שֶׁהָיוּ שְׁנֵיהֶם לְפָנָיו וְטָעָה וְהִקְדִּים לְבָרֵךְ עַל פְּרִי הָאֲדָמָה וְנִתְכַּוֵּן לִפְטוֹר בָּזֶה גַּם אֶת פְּרִי הָעֵץ, יָצָא, שֶׁהֲרֵי גַּם הָעֵץ יוֹנֵק מִן הָאֲדָמָה. אֲבָל אִם בֵּרֵךְ עַל פְּרִי הָאֲדָמָה בּוֹרֵא פְּרִי הָעֵץ, לֹא יָצָא. וְלָכֵן אִם הוּא מְסֻפָּק בְּאֵיזֶה פְּרִי אִם הוּא פְּרִי הָעֵץ אוֹ פְּרִי הָאֲדָמָה וְאִי אֶפְשָׁר לוֹ לְבָרֵר בְּשׁוּם אֹפֶן, יְבָרֵךְ עָלָיו בּוֹרֵא פְּרִי הָאֲדָמָה.
Si por error pronunció «Boré perí haadamá» sobre una fruta de árbol, cumplió. Igualmente, si tenía delante una fruta de árbol y una de la tierra, y se equivocó bendiciendo primero «Boré perí haadamá», con la intención de incluir también la fruta de árbol, cumplió, porque también el árbol se alimenta de la tierra. Pero si pronunció «Boré perí haetz» sobre una fruta de la tierra, no cumplió. Por tanto, si duda si cierta fruta es considerada fruto del árbol o de la tierra y no puede aclararlo de ninguna manera, pronunciará «Boré perí haadamá»:
Kitzur Shulchan Arukh 56:3
טָעָה וּבֵרַךְ עַל הַיַּיִן בּוֹרֵא פְּרִי הָעֵץ, אִם נִזְכַּר מִיָּד, יֹאמַר תּוֹךְ כְּדֵי דִּבּוּר, בּוֹרֵא פְּרִי הַגָּפֶן. וְאִם לֹא נִזְכַּר מִיָּד יָצָא בְּדִיעֲבַד (ר"ח).
Si por error pronunció «Boré perí haetz» sobre vino y lo recuerda inmediatamente, debe añadir, dentro del tiempo de «toj kedei dibur»: «Boré perí haguefen». Si no lo recordó inmediatamente, cumplió a posteriori —capítulo 208—:
Kitzur Shulchan Arukh 56:4
עַל כָּל דָּבָר אֲפִלּוּ עַל הַפַּת וְעַל הַיַּיִן, אִם טָעָה וּבֵרַךְ שֶׁהַכֹּל יָצָא (וְעַיֵּן לעיל סִימָן נ' ס"ב).
Sobre cualquier alimento o bebida, incluso pan o vino, si por error pronunció «Shehakol», cumplió —véase anteriormente el capítulo 50, apartado 2—:
Kitzur Shulchan Arukh 56:5
אַף עַל פִּי שֶׁלְּכַתְּחִלָּה צָרִיךְ לְדַקְדֵק וּלְכַוֵּן עַל מַה שֶּׁהוּא מְבָרֵךְ (כְּמוֹ שֶׁכָּתַבְתִּי בְּסִימָן נ' סָעִיף ג') מִכָּל מָקוֹם בְּדִיעֲבַד אִם טָעָה בַּכַּוָּנָה, כְּגוֹן שֶׁלָּקַח בְּיָדוֹ כּוֹס קָסָבַר שֶׁהוּא יַיִן, וּבֵרַךְ עַל דַּעַת, שֶׁהוּא יַיִן, וְקֹדֶם שֶׁאָמַר בּוֹרֵא פְּרִי הַגָּפֶן נִזְכַּר שֶׁהוּא מַיִם אוֹ שֵׁכָר וְסִיֵּם שֶׁהַכֹּל נִהְיָה בִּדְבָרוֹ, אֵינוֹ צָרִיךְ לַחֲזוֹר וּלְבָרֵךְ, דְּמִשּׁוּם טָעוּת בְּכַּוָּנָה אֵינוֹ צָרִיךְ לַחֲזוֹר וּלְבָרֵךְ. וְכָל שֶׁכֵּן אִם טָעָה בְּהִפּוּךְ, שֶׁהָיָה סָבוּר שֶׁהוּא שֵׁכָר אוֹ מַיִם וּבֵרַךְ עַל דַּעַת לוֹמַר שֶׁהַכֹּל, וְקֹדֶם שֶׁאָמַר שֶׁהַכֹּל נִזְכַּר שֶׁהוּא יַיִן, וְסִיֵּם בּוֹרֵא פְּרִי הַגָּפֶן, שֶׁיָּצָא. שֶׁהֲרֵי אֲפִלּוּ אִם הָיָה מְסַיֵּם כְּפִי הַכַּוָּנָה הָיָה יוֹצֵא.
Aunque inicialmente debe prestar atención y tener conciencia de aquello sobre lo que bendice —como se explicó en el capítulo 50, apartado 3—, si a posteriori se equivocó en su intención, no necesariamente debe repetir la bendición. Por ejemplo, si tomó una copa pensando que contenía vino y comenzó la bendición con esa intención, pero antes de decir «Boré perí haguefen» recordó que contenía agua o cerveza y concluyó diciendo «Shehakol nihiyá bidvaró», no necesita repetirla, porque un error en la intención inicial no invalida la bendición correctamente concluida. Con mayor razón, si creyó que era cerveza o agua y comenzó con la intención de decir «Shehakol», pero antes de pronunciar esas palabras recordó que era vino y concluyó «Boré perí haguefen», cumplió. Incluso si hubiera concluido conforme a su primera intención diciendo «Shehakol», también habría cumplido:
Kitzur Shulchan Arukh 56:6
אֲפִלּוּ אִם סִיֵּם כָּל הַבְּרָכָה בְּטָעוּת, אֶלָּא שֶׁנִּזְכַּר תּוֹךְ כְּדֵי דִּבּוּר וְתִקֵּן אֲמִירָתוֹ, כְּגוֹן שֶׁלָּקַח כּוֹס מַיִם אוֹ שֵׁכָר קָסָבַר שֶׁהוּא יַיִן וּבֵרַךְ בּוֹרֵא פְּרִי הַגָּפֶן, וְנִזְכַּר מִיָּד שֶׁהוּא מַיִם אוֹ שֵׁכָר וְסִיֵּם שֶׁהַכֹּל נִהְיָה בִּדְבָרוֹ, וְכָךְ הָיְתָה אֲמִירָתוֹ, בּוֹרֵא פְּרִי הַגָּפֶן שֶׁהַכֹּל נִהְיָה בִּדְבָרוֹ, יָצָא.
Incluso si terminó toda la bendición equivocadamente, pero lo recordó dentro de «toj kedei dibur» y corrigió inmediatamente sus palabras, cumplió. Por ejemplo, tomó una copa de agua o cerveza pensando que era vino y dijo «Boré perí haguefen»; inmediatamente recordó que era agua o cerveza y añadió «Shehakol nihiyá bidvaró», de modo que dijo: «Boré perí haguefen, Shehakol nihiyá bidvaró». En ese caso, cumplió:
Kitzur Shulchan Arukh 56:7
וְאִם לֹא נִזְכַּר תּוֹךְ כְּדֵי דִּבּוּר, צָרִיךְ לְבָרֵךְ מֵחָדָשׁ בִּרְכַּת שֶׁהַכֹּל אִם הוּא רוֹצֶה לִשְׁתֹּת כּוֹס זֶה. וְאִם הָיָה בְּדַעְתּוֹ לִשְׁתּוֹת גַּם יַיִן אַחֵר, יִקַּח יַיִן וְיִשְׁתֶּה מִיָד, וְאֵינוֹ צָרִיךְ בְּרָכָה שְׁנִיָּה כֹּל שֶׁלֹּא הִפְסִיק בְּדִבּוּר (עַיֵן לְעֵיל סִימָן נ' סָעִיף ד' וְסָעִיף ה'). וַאֲפִלּוּ טָעַם תְּחִלָּה מִן הַכּוֹס וְעַל יְדֵי טְעִימָתוֹ נוֹדַע לוֹ שֶׁהוּא מַיִם אוֹ שֵׁכָר מִכָּל מָקוֹם לֹא הֲוֵי הֶפְסֵק בְּדִיעֲבַד (ולענין קידוש ע"ל ס' עז ס' יב).
Si no lo recordó dentro de «toj kedei dibur», deberá pronunciar nuevamente «Shehakol» si desea beber de esa copa. Si tenía intención de beber también otro vino, tomará vino y lo beberá inmediatamente, sin necesidad de una segunda bendición, siempre que no haya interrumpido hablando —véase anteriormente el capítulo 50, apartados 4 y 5—. Incluso si primero probó de la copa y solamente al probar descubrió que contenía agua o cerveza, a posteriori esa degustación no se considera interrupción. Respecto del Kidush, véase más adelante el capítulo 77, apartado 12:
Ficha editorial de este texto
Estado de la traducción: Traducción española revisada y publicada.
Última revisión editorial: 17 de julio de 2026.
Cómo trabajamos las fuentes y la traducción
El contenido educativo de la plataforma no sustituye una consulta halájica personal con una autoridad rabínica competente.