Mishnah Eduyot 3
Mishnah Eduyot 3:1
כָּל הַמְטַמְּאִין בְּאֹהֶל שֶׁנֶּחְלְקוּ, וְהִכְנִיסָן לְתוֹךְ הַבַּיִת, רַבִּי דוֹסָא בֶּן הַרְכִּינַס מְטַהֵר, וַחֲכָמִים מְטַמְּאִין. כֵּיצַד. הַנּוֹגֵעַ בְּכִשְׁנֵי חֲצָאֵי זֵיתִים מִן הַנְּבֵלָה אוֹ נוֹשְׂאָן, וּבַמֵּת, הַנּוֹגֵעַ בְּכַחֲצִי זַיִת וּמַאֲהִיל עַל כַּחֲצִי זַיִת אוֹ נוֹגֵעַ בְּכַחֲצִי זַיִת וְכַחֲצִי זַיִת מַאֲהִיל עָלָיו, וּמַאֲהִיל עַל כִּשְׁנֵי חֲצָאֵי זֵיתִים, מַאֲהִיל עַל כַּחֲצִי זַיִת וְכַחֲצִי זַיִת מַאֲהִיל עָלָיו, רַבִּי דוֹסָא בֶּן הַרְכִּינַס מְטַהֵר וַחֲכָמִים מְטַמְּאִין. אֲבָל הַנּוֹגֵעַ בְּכַחֲצִי זַיִת וְדָבָר אַחֵר מַאֲהִיל עָלָיו וְעַל כַּחֲצִי זַיִת, אוֹ מַאֲהִיל עַל כַּחֲצִי זַיִת וְדָבָר אַחֵר מַאֲהִיל עָלָיו וְעַל כַּחֲצִי זַיִת, טָהוֹר. אָמַר רַבִּי מֵאִיר, אַף בָּזֶה רַבִּי דוֹסָא מְטַהֵר וַחֲכָמִים מְטַמְּאִין. הַכֹּל טָמֵא, חוּץ מִן הַמַּגָּע עִם הַמַּשָּׂא, וְהַמַּשָּׂא עִם הָאֹהֶל. זֶה הַכְּלָל, כֹּל שֶׁהוּא מִשֵּׁם אֶחָד, טָמֵא. מִשְּׁנֵי שֵׁמוֹת, טָהוֹר:
Cuando una cantidad de materia que transmite impureza bajo una tienda se encuentra dividida en varias partes y estas son introducidas en una misma casa, Rabí Dosa ben Harkinas declara puro lo que se encuentra allí, mientras que los Sabios lo declaran impuro.
¿Cómo se aplica?
Quien toca o transporta dos mitades de un kezait de carne de una nevelá queda impuro según los Sabios.
Respecto de un muerto, las diferentes mitades de un kezait se combinan cuando una persona toca una mitad y se encuentra bajo una misma cobertura con la otra; cuando toca una mitad mientras la otra está por encima de ella; cuando se encuentra bajo una cobertura con dos mitades; o cuando está sobre una mitad y otra mitad se encuentra por encima de ella.
Rabí Dosa ben Harkinas declara puro en estos casos, mientras que los Sabios declaran impuro.
Pero si una persona toca una mitad de kezait y un objeto diferente forma una cobertura sobre ella y sobre la otra mitad; o si la persona forma una cobertura sobre una mitad y otro objeto cubre simultáneamente a la persona y a la otra mitad, se considera pura.
Rabí Meír dijo que incluso en este último caso Rabí Dosa declara puro y los Sabios declaran impuro.
En general, las distintas cantidades se combinan, excepto cuando se mezclan las categorías de contacto con transporte, o transporte con impureza de tienda.
Esta es la regla: dos acciones pertenecientes a una misma categoría de impureza se combinan. Acciones pertenecientes a dos categorías diferentes no se combinan.
Mishnah Eduyot 3:2
אֹכֶל פָּרוּד, אֵינוֹ מִצְטָרֵף, דִּבְרֵי רַבִּי דוֹסָא בֶּן הַרְכִּינַס. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, מִצְטָרֵף. מְחַלְּלִין מַעֲשֵׂר שֵׁנִי עַל אֲסִימוֹן, דִּבְרֵי רַבִּי דוֹסָא. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֵין מְחַלְּלִין. מַטְבִּילִין יָדַיִם לַחַטָּאת, דִּבְרֵי רַבִּי דוֹסָא. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אִם נִטְמְאוּ יָדָיו, נִטְמָא גוּפוֹ:
Alimentos separados en pequeñas partes no se combinan para alcanzar la cantidad necesaria para transmitir impureza. Esta es la opinión de Rabí Dosa ben Harkinas.
Los Sabios dicen que sí se combinan.
Puede transferirse la santidad de maaser shení sobre una pieza de metal sin acuñar. Esta es la opinión de Rabí Dosa.
Los Sabios dicen que no puede hacerse, porque debe utilizarse una moneda acuñada.
Según Rabí Dosa, si solamente las manos de una persona se impurificaron, puede sumergirlas para participar en la preparación del agua de la vaca roja.
Los Sabios dicen: respecto de la vaca roja, si sus manos se impurificaron se considera que todo su cuerpo está impuro y necesita una inmersión completa.
Mishnah Eduyot 3:3
מְעֵי אֲבַטִּיחַ וּקְנִיבַת יָרָק שֶׁל תְּרוּמָה, רַבִּי דוֹסָא מַתִּיר לְזָרִים, וַחֲכָמִים אוֹסְרִין. חָמֵשׁ רְחֵלוֹת גְּזוּזוֹת מָנֶה מָנֶה וּפְרַס, חַיָּבוֹת בְּרֵאשִׁית הַגֵּז, דִּבְרֵי רַבִּי דוֹסָא. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, חָמֵשׁ רְחֵלוֹת כָּל שֶׁהֵן:
Rabí Dosa permite que personas que no son kohanim coman las partes interiores desechadas de una sandía y los recortes de verduras de terumá.
Los Sabios lo prohíben.
Cinco ovejas esquiladas cuya lana alcanza la cantidad establecida de un maneh y medio están obligadas en la entrega de la primera lana al kohén. Esta es la opinión de Rabí Dosa.
Los Sabios dicen: cinco ovejas están obligadas, cualquiera que sea la cantidad normal de lana producida por ellas.
Mishnah Eduyot 3:4
כָּל הַחוֹצָלוֹת טְמֵאוֹת טְמֵא מֵת, דִּבְרֵי רַבִּי דוֹסָא. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, מִדְרָס. כָּל הַקְּלִיעוֹת טְהוֹרוֹת, חוּץ מִשֶּׁל גַּלְגִּילוֹן, דִּבְרֵי רַבִּי דוֹסָא. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, כֻּלָּם טְמֵאוֹת, חוּץ מִשֶּׁל צַמָּרִים:
Rabí Dosa dice: todas las esteras son susceptibles de impureza transmitida por un muerto, pero no necesariamente de impureza de midrás.
Los Sabios dicen que son susceptibles de impureza de midrás, porque están destinadas a sentarse o acostarse sobre ellas.
Rabí Dosa dice: todas las piezas trenzadas son puras, excepto las de Galguilón.
Los Sabios dicen: todas son susceptibles de impureza, excepto las fabricadas por los vendedores de lana.
Mishnah Eduyot 3:5
הַקֶּלַע שֶׁבֵּית קִבּוּל שֶׁלָּהּ אָרוּג, טְמֵאָה. וְשֶׁל עוֹר, רַבִּי דוֹסָא בֶּן הַרְכִּינָס מְטַהֵר וַחֲכָמִים מְטַמְּאִין. נִפְסַק בֵּית אֶצְבַּע שֶׁלָּהּ, טְהוֹרָה. בֵּית הַפָּקִיעַ שֶׁלָּהּ, טְמֵאָה:
Una honda cuyo receptáculo para la piedra está tejido es susceptible de impureza.
Si el receptáculo es de cuero, Rabí Dosa ben Harkinas la declara pura y los Sabios la declaran susceptible de impureza.
Si se rompió la parte que se introduce alrededor del dedo, la honda queda pura.
Si se rompió solamente la parte en la que se coloca el proyectil, continúa siendo susceptible de impureza.
Mishnah Eduyot 3:6
הַשְּׁבוּיָה אוֹכֶלֶת בַּתְּרוּמָה, דִּבְרֵי רַבִּי דוֹסָא. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, יֵשׁ שְׁבוּיָה אוֹכֶלֶת וְיֵשׁ שְׁבוּיָה שֶׁאֵינָהּ אוֹכֶלֶת. כֵּיצַד. הָאִשָּׁה שֶׁאָמְרָה נִשְׁבֵּיתִי וּטְהוֹרָה אָנִי, אוֹכֶלֶת, שֶׁהַפֶּה שֶׁאָסַר הוּא הַפֶּה שֶׁהִתִּיר. וְאִם יֵשׁ עֵדִים שֶׁנִּשְׁבֵּית, וְהִיא אוֹמֶרֶת טְהוֹרָה אָנִי, אֵינָהּ אוֹכֶלֶת:
Una mujer kohén que fue tomada cautiva puede continuar comiendo terumá. Esta es la opinión de Rabí Dosa.
Los Sabios dicen: existen cautivas que pueden continuar comiendo y cautivas que no pueden hacerlo.
¿Cómo se aplica?
Si la propia mujer dice: «Fui tomada cautiva, pero permanezco pura», puede comer terumá, porque la misma declaración que creó la presunción de prohibición también contiene la afirmación que la permite.
Si existen testigos independientes de que fue tomada cautiva y ella afirma: «Permanecí pura», no puede comer terumá basándose solamente en su propia declaración.
Mishnah Eduyot 3:7
אַרְבָּעָה סְפֵקוֹת רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ מְטַמֵּא, וַחֲכָמִים מְטַהֲרִין. כֵּיצַד. הַטָּמֵא עוֹמֵד וְהַטָּהוֹר עוֹבֵר, הַטָּהוֹר עוֹמֵד וְהַטָּמֵא עוֹבֵר, טֻמְאָה בִּרְשׁוּת הַיָּחִיד וְטָהֳרָה בִּרְשׁוּת הָרַבִּים, טָהֳרָה בִּרְשׁוּת הַיָּחִיד וְטֻמְאָה בִּרְשׁוּת הָרַבִּים, סָפֵק נָגַע סָפֵק לֹא נָגַע, סָפֵק הֶאֱהִיל סָפֵק לֹא הֶאֱהִיל, סָפֵק הֵסִיט סָפֵק לֹא הֵסִיט, רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ מְטַמֵּא, וַחֲכָמִים מְטַהֲרִין:
En cuatro situaciones dudosas Rabí Yehoshúa declara impureza y los Sabios declaran pureza:
Una persona impura permanece quieta y una persona pura pasa junto a ella.
La persona pura permanece quieta y la impura pasa junto a ella.
La fuente de impureza se encuentra en una propiedad privada y la persona pura en el dominio público.
La persona pura se encuentra en una propiedad privada y la fuente de impureza en el dominio público.
Si existe duda sobre si hubo contacto, si una persona estuvo bajo la misma cobertura o si desplazó la fuente de impureza, Rabí Yehoshúa declara impuro y los Sabios declaran puro.
Mishnah Eduyot 3:8
שְׁלֹשָׁה דְבָרִים רַבִּי צָדוֹק מְטַמֵּא, וַחֲכָמִים מְטַהֲרִין. מַסְמֵר הַשֻּׁלְחָנִי, וְאָרוֹן שֶׁל גָּרוֹסוֹת, וּמַסְמֵר שֶׁל אֶבֶן שָׁעוֹת, רַבִּי צָדוֹק מְטַמֵּא וַחֲכָמִים מְטַהֲרִין:
En tres asuntos Rabí Tzadok declara susceptibilidad de impureza y los Sabios declaran pureza:
El clavo utilizado por un comerciante para su mesa.
El armario de los vendedores de cereales triturados.
El clavo utilizado en un reloj de sol.
Rabí Tzadok los declara susceptibles de impureza y los Sabios los declaran puros.
Mishnah Eduyot 3:9
אַרְבָּעָה דְבָרִים רַבָּן גַּמְלִיאֵל מְטַמֵּא, וַחֲכָמִים מְטַהֲרִין. כִּסּוּי טֶנִי שֶׁל מַתָּכוֹת שֶׁל בַּעֲלֵי בָתִּים, וּתְלוֹי הַמַּגְרֵדוֹת, וְגָלְמֵי כְלֵי מַתָּכוֹת, וְטַבְלָא שֶׁנֶּחְלְקָה לִשְׁנָיִם. וּמוֹדִים חֲכָמִים לְרַבָּן גַּמְלִיאֵל בְּטַבְלָא שֶׁנֶּחְלְקָה לִשְׁנַיִם, אֶחָד גָּדוֹל וְאֶחָד קָטָן, הַגָּדוֹל טָמֵא וְהַקָּטָן טָהוֹר:
En cuatro asuntos Rabán Gamliel declara susceptibilidad de impureza y los Sabios declaran pureza:
La tapa metálica de una cesta utilizada por particulares.
La pieza colgante de los raspadores.
Los utensilios de metal que todavía no han sido completamente terminados.
Una tabla que se dividió en dos partes.
Los Sabios reconocen la opinión de Rabán Gamliel cuando la tabla se dividió en una parte grande y otra pequeña: la parte grande es susceptible de impureza y la pequeña es pura.
Mishnah Eduyot 3:10
שְׁלֹשָׁה דְבָרִים רַבָּן גַּמְלִיאֵל מַחְמִיר כְּדִבְרֵי בֵית שַׁמָּאי. אֵין טוֹמְנִין אֶת הַחַמִּין מִיּוֹם טוֹב לְשַׁבָּת, וְאֵין זוֹקְפִין אֶת הַמְּנוֹרָה בְּיוֹם טוֹב, וְאֵין אוֹפִין פִּתִּין גְּרִיצִין אֶלָּא רְקִיקִין. אָמַר רַבָּן גַּמְלִיאֵל, מִימֵיהֶן שֶׁל בֵּית אַבָּא לֹא הָיוּ אוֹפִין פִּתִּין גְּרִיצִין אֶלָּא רְקִיקִין. אָמְרוּ לוֹ, מַה נַּעֲשֶׂה לְבֵית אָבִיךָ שֶׁהָיוּ מַחְמִירִין עַל עַצְמָן וּמְקִלִּין עַל יִשְׂרָאֵל לִהְיוֹת אוֹפִין פִּתִּין גְּרִיצִין וָחֹרִי:
En tres asuntos Rabán Gamliel adoptó la posición estricta de Bet Shamai:
No se cubre con material aislante agua caliente preparada en Yom Tov para conservarla hasta Shabat.
No se vuelve a armar o levantar una menorá desmontable durante Yom Tov.
No se hornean panes gruesos durante Yom Tov, sino solamente panes delgados.
Rabán Gamliel dijo: «En la casa de mi padre nunca horneaban panes gruesos, sino panes delgados».
Le respondieron: «¿Qué podemos hacer con la costumbre de tu casa? Ellos eran estrictos consigo mismos, pero permitían al resto de Israel hornear panes gruesos y otros panes grandes».
Mishnah Eduyot 3:11
אַף הוּא אָמַר שְׁלֹשָׁה דְבָרִים לְהָקֵל. מְכַבְּדִין בֵּין הַמִּטּוֹת, וּמְנִיחִין אֶת הַמֻּגְמָר בְּיוֹם טוֹב, וְעוֹשִׂים גְּדִי מְקֻלָּס בְּלֵילֵי פְסָחִים. וַחֲכָמִים אוֹסְרִים:
Rabán Gamliel también declaró tres permisos:
Puede barrerse el suelo entre las camas durante Shabat.
Puede colocarse incienso aromático sobre brasas durante Yom Tov.
Puede prepararse en las noches de Pésaj un cabrito asado entero con sus entrañas colocadas sobre él, a semejanza del sacrificio pascual.
Los Sabios prohíben las tres prácticas.
Mishnah Eduyot 3:12
שְׁלֹשָׁה דְבָרִים רַבִּי אֶלְעָזָר בֶּן עֲזַרְיָה מַתִּיר, וַחֲכָמִים אוֹסְרִין. פָּרָתוֹ יוֹצְאָה בִרְצוּעָה שֶׁבֵּין קַרְנֶיהָ, וּמְקָרְדִין אֶת הַבְּהֵמָה בְּיוֹם טוֹב, וְשׁוֹחֲקִין אֶת הַפִּלְפְּלִין בָּרֵחַיִם שֶׁלָּהֶן. רַבִּי יְהוּדָה אוֹמֵר, אֵין מְקָרְדִין אֶת הַבְּהֵמָה בְּיוֹם טוֹב, מִפְּנֵי שֶׁהוּא עוֹשֶׂה חַבּוּרָה, אֲבָל מְקַרְצְפִין. וַחֲכָמִים אוֹמְרִים, אֵין מְקָרְדִין אַף לֹא מְקַרְצְפִין:
Rabí Elazar ben Azariá permite tres cosas que los Sabios prohíben:
Su vaca podía salir durante Shabat con una correa colocada entre sus cuernos.
Puede peinarse un animal durante Yom Tov con un peine de dientes finos.
Puede molerse pimienta en su molino habitual durante Yom Tov.
Rabí Yehudá dice: no puede utilizarse un peine de dientes finos porque puede producir una herida, pero puede utilizarse un raspador de dientes gruesos.
Los Sabios dicen: no puede utilizarse ni el peine fino ni el raspador grueso.