Shabat 87a
Shabat 87a:1
בתלתא אמר להו מצות הגבלה בארבעה עבוד פרישה ורבנן סברי בתרי בשבא איקבע ירחא בתרי בשבא לא אמר להו ולא מידי משום חולשא דאורחא בתלתא אמר להו ואתם תהיו לי בארבעה אמר להו מצות הגבלה בה' עבוד פרישה מיתיבי (שמות יט, י) וקדשתם היום ומחר קשיא לר' יוסי
el martes les ordenó delimitar el monte, y el miércoles la separación. Los sabios sostienen que el primer día del mes cayó en lunes: ese lunes no les dijo nada por el cansancio del viaje; el martes les dijo «Seréis para mí...»; el miércoles les ordenó delimitar el monte y el jueves separarse. Objeción: «Y los santificarás hoy y mañana» (Éxodo 19:10), lo que contradice a Rabí Yosi.
Shabat 87a:2
אמר לך ר' יוסי יום אחד הוסיף משה מדעתו דתניא ג' דברים עשה משה מדעתו והסכים הקב"ה עמו הוסיף יום אחד מדעתו ופירש מן האשה ושבר את הלוחות
Rabí Yosi respondería: Moshé añadió un día por decisión propia. Se enseñó que Moshé hizo tres cosas por iniciativa propia y el Santo, bendito sea, estuvo de acuerdo: añadió un día, se separó de su esposa y rompió las tablas.
Shabat 87a:3
הוסיף יום אחד מדעתו מאי דריש היום ומחר היום כמחר מה למחר לילו עמו אף היום לילו עמו ולילה דהאידנא נפקא ליה ש"מ תרי יומי לבר מהאידנא ומנלן דהסכים הקב"ה על ידו דלא שריא שכינה עד צפרא דשבתא
Añadió un día: ¿Cómo interpretó el versículo? «Hoy y mañana»: hoy debe ser como mañana. Así como mañana incluye la noche precedente, también hoy debe incluirla; pero la noche de ese mismo día ya había transcurrido, de modo que deben contarse dos días completos aparte del presente. ¿Cómo sabemos que el Santo, bendito sea, aprobó su decisión? Porque la Presencia Divina no descendió hasta la mañana de Shabat.
Shabat 87a:4
ופירש מן האשה מאי דריש נשא קל וחומר בעצמו אמר ומה ישראל שלא דברה שכינה עמהן אלא שעה אחת וקבע להן זמן אמרה תורה (שמות יט, יא) והיו נכונים וגו' אל תגשו אני שכל שעה ושעה שכינה מדברת עמי ואינו קובע לי זמן על אחת כמה וכמה ומנלן דהסכים הקב"ה על ידו דכתיב (דברים ה, כו) לך אמור להם שובו לכם לאהליכם וכתיב בתריה ואתה פה עמוד עמדי ואית דאמרי (במדבר יב, ח) פה אל פה אדבר בו
Se apartó de su esposa: ¿Cómo lo razonó? Por un argumento de menor a mayor: Si Israel, al que la Presencia Divina habló solo una vez y en un momento determinado, recibió el mandato de prepararse y no acercarse [a sus esposas] (Éxodo 19:11), yo, con quien la Presencia habla en todo momento sin horario fijado, con mayor razón. ¿Cómo sabemos que Dios aprobó su decisión? «Ve y diles: Volved a vuestras tiendas» (Deuteronomio 5:27), y a continuación «Pero tú permanece aquí junto a mí». Otros citan «Boca a boca hablaré con él» (Números 12:8).
Shabat 87a:5
שבר את הלוחות מאי דריש אמר ומה פסח שהוא אחד מתרי"ג מצות אמרה תורה (שמות יב, מג) וכל בן נכר לא יאכל בו התורה כולה [כאן] וישראל מומרים על אחת כמה וכמה ומנלן דהסכים הקב"ה על ידו שנאמר (שמות לד, א) אשר שברת ואמר ר"ל יישר כחך ששיברת
Rompió las tablas: ¿Cómo lo razonó? Si respecto del sacrificio de Pésaj, que es solo uno de los seiscientos trece preceptos, la Torá dice «Ningún extraño comerá de él» (Éxodo 12:43), con mayor razón respecto de toda la Torá cuando Israel se había vuelto apóstata. ¿Cómo sabemos que Dios lo aprobó? Por «Las tablas que rompiste» (Éxodo 34:1), que Reish Lakish interpretó: «¡Bien hecho por haberlas roto!».
Shabat 87a:6
ת"ש (שמות יט, יא) והיו נכונים ליום השלישי קשיא לר' יוסי הא אמרינן יום אחד הוסיף משה מדעתו ת"ש שלישי שלישי בחדש ושלישי בשבת קשיא לרבנן אמרי לך רבנן הא מני ר' יוסי היא
Escucha: «Estarán preparados para el tercer día» (Éxodo 19:11). Esto contradice a Rabí Yosi. Ya explicamos que Moshé añadió un día por iniciativa propia. Escucha: «El tercero» significa tercero del mes y tercero de la semana; esto contradice a los sabios. Los sabios responden que esa enseñanza es de Rabí Yosi.
Shabat 87a:7
שלישי למאי לכדתניא (שמות יט, ח) וישב משה את דברי העם אל ה' וכתיב ויגד משה את דברי העם אל ה'
¿Por qué se menciona el tercero? Como se enseñó: «Moshé devolvió las palabras del pueblo al Señor» (Éxodo 19:8), y está escrito «Moshé comunicó las palabras del pueblo al Señor».
Shabat 87a:8
מה אמר לו הקב"ה למשה ומה אמר להם משה לישראל ומה אמרו ישראל למשה ומה השיב משה לפני הגבורה זו מצות הגבלה דברי ר' יוסי בר יהודה רבי אומר בתחילה פירש עונשה דכתיב וישב משה דברים שמשבבין דעתו של אדם ולבסוף פירש מתן שכרה דכתיב ויגד משה דברים שמושכין לבו של אדם כאגדה ואיכא דאמרי בתחילה פירש מתן שכרה דכתיב וישב משה דברים שמשיבין דעתו של אדם ולבסוף פירש עונשה דכתיב ויגד משה דברים שקשין לאדם כגידין
¿Qué dijo el Santo, bendito sea, a Moshé, qué dijo Moshé a Israel, qué respondió Israel y qué transmitió Moshé ante la Divinidad? Esto se refiere al mandato de delimitar el monte, según Rabí Yosi bar Yehudá. Rabí dice: Primero explicó el castigo, pues «devolvió» alude a palabras que conmueven la mente; después explicó la recompensa, pues «comunicó» alude a palabras que atraen el corazón como una narración. Otros invierten el orden: primero explicó la recompensa, con palabras que tranquilizan la mente, y después el castigo, con palabras duras como tendones.
Shabat 87a:9
תא שמע ששי ששי בחודש ששי בשבת קשיא לרבנן הא נמי רבי יוסי היא ששי למאי רבא אמר
Escucha: «El sexto» significa sexto del mes y sexto de la semana. Esto contradice a los sabios. Esa enseñanza también es de Rabí Yosi. ¿Por qué se menciona el sexto? Rabá dijo:
Ficha editorial de este texto